Waarom Google, Meta en TikTok nu California aanklagen

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je social media feed is eindeloos, met autoplay en aanbevelingen die je precies geven wat je interessant vindt. Heerlijk toch? Maar wat als diezelfde functies je verslaafd maken? Daar draait het om in een nieuwe rechtszaak die Google, Meta en TikTok hebben aangespannen tegen de staat Californië. ### De kern van de zaak Californië heeft een wet aangenomen – AB 1709 – die op 1 januari 2027 ingaat. Die wet verbiedt platforms om aan gebruikers onder de 16 jaar zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden. Denk aan oneindig scrollen, autoplay en een feed die is ontworpen om je zo lang mogelijk op het platform te houden. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om dwangmatig gebruik te stimuleren. De drie techgiganten vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Volgens critici geeft Section 230 platforms veel te veel immuniteit. ### De argumenten van de bedrijven Google stelt in zijn rechtszaak dat dochteronderneming YouTube aanbevelingen personaliseert om jonge gebruikers inhoud te bieden die relevant is voor hun interesses en passend bij hun leeftijd en ontwikkeling. Autoplay zou gebruikers helpen om inhoud ononderbroken en opeenvolgend te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. 'De verboden van AB 1709 op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden de inspanningen van YouTube om veilige, verantwoorde en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 jaar dwarsbomen', aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten 'miljarden mensen over de hele wereld in staat stellen om ideeën te delen, steun te bieden en belangrijke onderwerpen te bespreken'. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou 'het voor Meta onwettig maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden', zo betoogt het bedrijf. ### Tegenstanders aan het woord Lennon Torres, directeur movement partnerships bij de belangenorganisatie Heat Initiative, veegt de vloer aan met de argumenten van de bedrijven. Torres, een voormalig kind-influencer, werkte samen met de indiener van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. 'Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat profiteert van het aan het scrollen houden van kinderen, zelfs als dat hen in gevaar brengt', zegt Torres. ### Een blik op de cijfers In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor een bedrag van 17 miljard dollar. Meta gaf daarbij geen schuld of aansprakelijkheid toe. Als onderdeel van de schikking beloofde Meta om de dagelijkse tijd die tieners op Instagram en Facebook doorbrengen te beperken tot twee uur. Ook zou het toegang tot beide platforms 's nachts en tijdens schooluren blokkeren, tieners de optie geven om een standaardfeed zonder algoritme te gebruiken en autoplay uitschakelbaar maken. Meta riep YouTube en TikTok op om dit voorbeeld te volgen, maar geen van beide bedrijven deed dat. ### Wat betekent dit voor jou? Deze rechtszaak is niet alleen een Amerikaanse aangelegenheid. Het laat zien hoe fel de strijd is tussen overheden die jongeren willen beschermen en techbedrijven die hun verdienmodel willen behouden. Als deze wet standhoudt, kan dat een signaal zijn voor andere landen – inclusief Nederland – om strengere regels in te voeren. Voor jou als professional in media monitoring betekent het dat je moet blijven volgen hoe platforms hun functionaliteit aanpassen. Blijf dus op de hoogte, want de regels veranderen sneller dan je denkt.