Waarom Google, Meta en TikTok nu de rechtszaal in trekken

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je scrollt eindeloos door je favoriete app. Autoplay, oneindige feeds, altijd weer die ene video die je net iets te lang laat kijken. Californië wil daar paal en perk aan stellen met een nieuwe wet. Maar nu slaan Google, Meta en TikTok terug – in de rechtszaal. Dit is het verhaal achter de rechtszaak die de toekomst van sociale media voor jongeren kan veranderen. ### Wat wil de wet eigenlijk? De wet, genaamd AB 1709, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dan mogen platforms geen "verslavende functies" meer aanbieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan eindeloos scrollen, automatisch afspelen en een feed die je verslaafd maakt. De wet noemt zulke functies "psychologisch uitbuitend" en bedoeld om je zo lang mogelijk op de app te houden. Platforms moeten "redelijke maatregelen" nemen om te voorkomen dat jongeren deze functies krijgen. ### Waarom spannen de bedrijven een rechtszaak aan? Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor wat gebruikers plaatsen. Volgens critici geeft die wet platforms te veel vrijheid. Google zegt dat YouTube juist aanbevelingen personaliseert om jongeren inhoud te tonen die bij hun leeftijd en interesses past. Autoplay zou ervoor zorgen dat je video's achter elkaar kunt kijken, zoals een playlist met educatieve filmpjes. "De wet zou het voor YouTube onmogelijk maken om een veilige en verrijkende ervaring te bieden", aldus Google in de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd de kans geven om ideeën te delen en steun te vinden. Als gepersonaliseerde feeds en autoplay verboden worden, "maakt dat het voor Meta onwettig om überhaupt meningen aan minderjarigen te uiten", stelt het bedrijf. ### Een tegengeluid Lennon Torres, directeur bij de belangenorganisatie Heat Initiative, is het daar niet mee eens. Torres was vroeger zelf kind-influencer en werkte mee aan de wet om zorgen over de vrijheid van meningsuiting weg te nemen. "Ze doen alsof het een strijd voor vrije meningsuiting is, maar het gaat echt om een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat riskant is", zegt Torres. ### Wat gebeurt er nu? Het kantoor van de Californische procureur-generaal Rob Bonta heeft laten weten de rechtszaken te bestuderen. "Ons kantoor zet zich in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen die kinderen online beschermen", aldus een verklaring. Interessant is dat Meta in augustus een schikking trof van 17 miljard dollar in een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media. Meta gaf geen schuld toe, maar beloofde wel om de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur. Ook zou het toegang 's nachts en tijdens schooluren blokkeren, een niet-algoritmische feed aanbieden en autoplay uitschakelbaar maken. Meta riep YouTube en TikTok op om dit "nieuwe industriestandaard" over te nemen, maar geen van beide bedrijven deed dat. ### Wat betekent dit voor jou? Deze rechtszaak is meer dan een juridisch gevecht. Het gaat om de vraag hoe we kinderen en jongeren beschermen in een digitale wereld die steeds verslavender wordt. Of je nu ouder, leraar of gewoon geïnteresseerd bent: de uitkomst kan bepalen hoe sociale media er in de toekomst uitzien. En dat raakt ons allemaal.