Waarom Google, Meta en TikTok nu de rechtszaal in trekken

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je social media feed is eindeloos. Je scrolt, kijkt, en voor je het weet is het drie uur later. Precies dat soort verslavende functies wil Californië aanpakken met een nieuwe wet. Maar nu slaan Google, Meta en TikTok terug – met rechtszaken. ### De wet die jongeren moet beschermen De wet, genaamd AB 1709, gaat in op 1 januari 2027. Vanaf dan mogen platforms geen "verslavende functies" meer aanbieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die je blijft lokken. De wet noemt zulke functies "psychologisch uitbuitend" en bedoeld om verslavend gedrag te stimuleren. ### De reactie van de techgiganten Google, Meta en TikTok zijn het daar niet mee eens. Woensdag dienden ze elk een rechtszaak in tegen de Californische procureur-generaal Rob Bonta. Ze vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor wat gebruikers plaatsen. ### Het argument van de platforms Google stelt dat YouTube juist personaliseert om jongeren veilige en relevante content te bieden. Autoplay zou helpen om video's achter elkaar te kijken, bijvoorbeeld voor educatieve doeleinden. "De wet belemmert onze inspanningen om gebruikers onder de 16 een veilige en verrijkende ervaring te bieden," aldus Google in de rechtszaak. Meta voegt daaraan toe dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën uit te wisselen. Als personalisatie en autoplay verboden worden, zou het voor Meta onmogelijk worden om überhaupt nog met minderjarigen te communiceren, zo betoogt het bedrijf. ### Een tegengeluid Lennon Torres, directeur bij de Heat Initiative, is het daar niet mee eens. Torres was vroeger zelf kind-influencer en werkte mee aan de wet. "Ze doen alsof het om vrije meningsuiting gaat, maar het echte probleem is een verdienmodel dat kinderen verslaafd houdt, zelfs als dat gevaarlijk is," zegt Torres. > "Ze framen dit als een vrijheidsstrijd, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat risico's met zich meebrengt." – Lennon Torres ### Wat betekent dit voor Nederland? Hoewel deze rechtszaak in Californië plaatsvindt, zijn de gevolgen ook hier relevant. Nederland worstelt net als de VS met de vraag hoe we kinderen online beschermen zonder de vrijheid van meningsuiting aan te tasten. De uitkomst van deze zaak kan een precedent scheppen voor wetgeving in Europa. ### Eerder schikte Meta al voor 17 miljard dollar In augustus schikte Meta een zaak over jeugdveiligheid voor 17 miljard dollar (omgerekend zo'n 15,5 miljard euro). Zonder schuld te bekennen, stemde het bedrijf in met maatregelen: tieners mogen nog maar twee uur per dag op Instagram en Facebook, 's nachts en tijdens schooltijd is toegang geblokkeerd, en tieners kunnen een feed zonder algoritme kiezen. Ook mogen ze autoplay uitzetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit "nieuwe industriestandaard" over te nemen, maar beide bedrijven deden dat niet. De vraag is of de rechter nu bepaalt wie er gelijk heeft. Feit is dat de strijd om de online jeugd nog maar net begonnen is.