Waarom Google, Meta en TikTok nu de rechtszaal in trekken

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je opent TikTok. Voor je het weet ben je een uur verder, scrollend door eindeloze video's. Precies dat gedrag wil Californië aanpakken met een nieuwe wet. Maar nu spannen Google, Meta en TikTok een rechtszaak aan om die wet tegen te houden. Wat is er aan de hand? ### De wet die social media moet temmen De wet, genaamd AB 1709, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dan is het platforms verboden om jongeren onder de 16 zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die is ontworpen om je zo lang mogelijk bezig te houden. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' omdat ze gericht zijn op obsessief gebruik. ### Waarom de techgiganten in beroep gaan Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor wat gebruikers plaatsen. Volgens critici geeft die wet platforms veel te veel vrijheid. Google stelt dat YouTube juist gepersonaliseerde aanbevelingen gebruikt om jongeren veilige en leerzame content te bieden. Autoplay zou helpen om video's achter elkaar te kijken, bijvoorbeeld voor educatieve doeleinden. Meta voegt daaraan toe dat de wet het onmogelijk maakt om überhaupt nog met minderjarigen te communiceren. ### Een pleidooi voor verantwoordelijkheid Lennon Torres, directeur bij de Heat Initiative, veegt de argumenten van tafel. Torres, zelf een voormalig kind-influencer, werkte mee aan de wet om zorgen over de Eerste Amendement weg te nemen. "Ze doen alsof het om vrije meningsuiting gaat, maar het echte probleem is een verdienmodel dat kinderen verslaafd houdt, zelfs als dat gevaarlijk is," zegt Torres. > "Ze doen alsof het om vrije meningsuiting gaat, maar het echte probleem is een verdienmodel dat kinderen verslaafd houdt, zelfs als dat gevaarlijk is." – Lennon Torres ### Wat betekent dit voor Nederland? Hoewel deze rechtszaak zich in Californië afspeelt, kan de uitkomst ook hier gevolgen hebben. Als de wet standhoudt, kunnen andere landen volgen. In Nederland groeit de zorg over de impact van sociale media op jongeren. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. ### Eerder schikte Meta al voor $17 miljard In augustus trof Meta een schikking van $17 miljard (omgerekend zo'n €15,6 miljard) in een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren. Zonder schuld te bekennen, beloofde het bedrijf onder meer: - De dagelijkse schermtijd voor tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur. - Geen toegang meer tot beide platforms 's nachts en tijdens schooluren. - Tieners de optie te geven om een feed zonder algoritme te gebruiken. - Autoplay uitschakelbaar te maken voor tieners. Meta riep YouTube en TikTok op om dit voorbeeld te volgen, maar beide bedrijven weigerden. ### De bal ligt bij de rechter Het kantoor van de Californische procureur-generaal Rob Bonta heeft laten weten de rechtszaken te bestuderen. "Wij zetten ons in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen die kinderen online beschermen," aldus een verklaring. De komende maanden zal duidelijk worden of de wet standhoudt. Voor nu is het vooral afwachten geblazen. Eén ding is zeker: de discussie over hoe we kinderen online veilig houden, is nog lang niet voorbij.