Waarom Google, Meta en TikTok nu de rechtszaal in trekken

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je scrolt eindeloos door je favoriete app. Herkenbaar? Daar willen sommige wetgevers iets aan doen. Maar de grote techbedrijven zijn het er niet mee eens. Google, Meta en TikTok hebben deze week samen een rechtszaak aangespannen tegen de staat Californië. Waarom? Om een nieuwe wet tegen te houden die social mediaverslaving onder jongeren moet verminderen. ### Wat staat er in de wet? De wet, genaamd AB 1709, gaat in op 1 januari 2027. Vanaf dan mogen platforms geen "verslavende functies" meer aanbieden aan gebruikers onder de 16 jaar. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die je blijft boeien. De wet noemt zulke functies "psychologisch uitbuitend" en bedoeld om verslavend gedrag te stimuleren. Platforms moeten "redelijke maatregelen" nemen om te voorkomen dat jongeren deze functies krijgen. ### De argumenten van de techgiganten Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Volgens critici geeft Section 230 platforms te veel immuniteit. Google stelt in zijn rechtszaak dat YouTube juist gepersonaliseerde aanbevelingen gebruikt om jongeren inhoud te tonen die relevant en gepast is voor hun leeftijd. Autoplay zou gebruikers helpen om content zonder onderbreking te bekijken, bijvoorbeeld als een playlist met educatieve video's. "De verboden van AB 1709 zouden YouTubes inspanningen om veilige en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 frustreren", aldus de rechtszaak. Meta voegt daaraan toe dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen om ideeën te delen en steun te bieden. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou het "onwettig maken voor Meta om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden", zo betoogt het bedrijf. ### Een tegengeluid Lennon Torres, directeur van de belangenorganisatie Heat Initiative, is het daar niet mee eens. Torres, een voormalig kind-influencer, werkte samen met de auteur van de wet om zorgen over de Eerste Amendment weg te nemen. "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt", zegt Torres. > "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt." – Lennon Torres, Heat Initiative ### Wat betekent dit voor de toekomst? Het kantoor van de Californische procureur-generaal heeft laten weten de rechtszaken te bestuderen en zich te zullen verdedigen. Eerder dit jaar schikte Meta een zaak over de veiligheid van jongeren op social media voor een bedrag van 17 miljard euro. Als onderdeel van die schikking beloofde Meta onder meer om de dagelijkse schermtijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur en om 's nachts en tijdens schooluren de toegang te blokkeren. Ook kregen tieners de optie om een feed zonder algoritme te gebruiken en autoplay uit te zetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit "nieuwe industriestandaard" over te nemen, maar beide bedrijven deden dat niet. De vraag is nu of de rechter de wetgeving zal tegenhouden of dat de platforms hun werkwijze moeten aanpassen. Wat denk jij? Moeten social mediabedrijven verantwoordelijkheid nemen voor de verslavende effecten van hun platforms, of gaat de overheid hier te ver?