Van TikTok naar getuigenbank: kan sociale media een rechtszaak echt beïnvloeden?

Pieter Smit · 2026-08-17

True-crime-fans kijken niet langer alleen maar vanaf de zijlijn toe. Steeds vaker willen ze actief meedoen met de zaak. Denk aan de recente voorbeelden: TikTok zorgde ervoor dat de broers Menendez decennia na hun veroordeling weer volop in het nieuws kwamen. De smaadzaak tussen Johnny Depp en Amber Heard werd dagelijkse kost op sociale media. En Luigi Mangione kreeg al een enorme online aanhang voordat zijn zaak ook maar voor de rechter kwam. Steeds meer publiek wil niet alleen een zaak volgen, maar zelf onderzoek doen, de publieke opinie beïnvloeden en zich soms zelfs in de zaak mengen. Het meeste van die activiteit speelt zich buiten de rechtszaal af. Daar vormt het de publieke opinie, zonder dat het officieel onderdeel wordt van de zaak. Maar die grens wordt nu flink op de proef gesteld in de zaak tegen Lindsay Clancy, de moeder uit Massachusetts die ervan wordt beschuldigd haar drie jonge kinderen te hebben vermoord in januari 2023. ### De verdediging: postpartum psychose De verdediging van Clancy geeft toe dat zij de kinderen heeft gedood, maar stelt dat ze leed aan een postpartum psychose en daardoor niet strafrechtelijk verantwoordelijk was voor haar daden. Online is een deel van het publiek het echter met geen van beide partijen eens. Zij zijn een eigen parallel onderzoek gestart. Toch was het niet een van hun complottheorieën die de rechtszaak haalde. De advocaten van Clancy raakten juist geïnteresseerd in een video van Emily Thorndike, die inmiddels meer dan 5 miljoen keer is bekeken. Thorndike is een gediplomeerd klinisch maatschappelijk werker. Ze werkte meer dan zeven jaar op dezelfde kortdurende afdeling van het McLean Hospital waar Clancy later werd behandeld. Thorndike vertrok ongeveer een jaar voordat Clancy er verbleef en had dus geen directe kennis van haar behandeling. Toch plaatste ze na het bekijken van het proces een video waarin ze de manier waarop aanklagers de personeelsbezetting, middelen en zorg van het ziekenhuis beschreven, bekritiseerde. Vooral de zorg in het weekend en op feestdagen was volgens haar onjuist weergegeven. Ze beschuldigde getuigen ervan "leugens en verdraaiingen" over McLean te verspreiden. ### Een onverwachte wending Op 11 augustus vroeg de verdediging van Clancy de rechter om Thorndike aan de getuigenlijst toe te voegen. Dat verzoek zette de bekende rechtszaal-naar-TikTok-pijplijn volledig op zijn kop. Normaal gaat informatie vanuit de rechtszaal naar sociale media, nu ging het andersom. Veteraan-verdediger Kevin Reddington ontdekte Thorndike niet zelf door te scrollen. Tijdens de zitting van 11 augustus vertelde hij dat iemand uit de TikTok-gemeenschap rond de zaak hem haar video had gemaild met het dringende advies om te kijken. "Ik weet amper wat TikTok is", gaf Reddington toe. Na het bekijken van de video van negen minuten en 58 seconden, dacht Reddington dat Thorndikes ervaring de bewering van de aanklager kon ontkrachten dat Clancy toegang had tot uitgebreide behandeling in McLean, maar ervoor koos daar niet volledig aan deel te nemen. Het vinden van Thorndike bleek echter een uitdaging. Haar account gebruikte niet haar volledige naam, waardoor zijn kantoor haar in eerste instantie niet kon identificeren. Zijn privédetective Bob Jones belde en liet berichten achter. Pas na drie dagen zonder reactie wachtte hij voor haar huis op haar. Thorndike legde later uit dat ze dacht dat het nep was: "Ik dacht dat jullie allemaal AI waren!" Toen ze eenmaal contact hadden, vertelde Reddington dat Thorndike bereid was te getuigen over de personeelsbezetting en programma's die ze tijdens haar tijd bij McLean had gezien, onder meer als supervisor. Maar aan die ervaring zat een flinke beperking: ze vertrok in december 2021 en kon dus niets zeggen over de omstandigheden waar Clancy een jaar later persoonlijk mee te maken kreeg. ### De grens van de rechtszaal De aanklagers maakten bezwaar tegen de late aanmelding. Ze wezen erop dat Thorndike geen deskundige getuige is en dat ze het proces had gevolgd terwijl ze publiekelijk kritiek uitte op de getuigenissen. Assistent-officier van justitie Shanan Buckingham stelde dat haar bredere kritiek op McLean thuishoort in de "rechtbank van de publieke opinie", maar niet "binnen de muren van deze rechtszaal". Rechter William Sullivan was het daarmee eens. Hij benadrukte dat Thorndike de jury niet zomaar haar persoonlijke mening kon geven. De zaak laat zien hoe dun de lijn is tussen online discussie en juridische procedures. Wat begint als een video op sociale media, kan zomaar uitgroeien tot een officieel onderdeel van een rechtszaak. Voor true-crime-liefhebbers is dat een interessante ontwikkeling, maar voor het rechtssysteem roept het vooral vragen op over de betrouwbaarheid van online bronnen en de invloed van publieke druk op een eerlijk proces.