Techgiganten vs. Californië: Het Gevecht om de Feeds van Jongeren

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 14 en je eindeloze TikTok-feed voelt als een achtbaan die nooit stopt. Heerlijk, toch? Nou, de staat Californië denkt daar anders over. Drie van de grootste social mediabedrijven – Google, Meta en TikTok – hebben woensdag een rechtszaak aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze willen een nieuwe wet tegenhouden die verslavende functies voor jongeren onder de 16 aan banden legt. Klinkt logisch, toch? Maar de bedrijven zien dat anders. ### Wat staat er in die wet? De wet, genaamd AB 1709, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dan is het verboden om zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, autoplay en een feed die je blijft voeden met nieuwe content. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' omdat ze bedoeld zijn om je zo lang mogelijk op het platform te houden. En dat kan leiden tot dwangmatig gebruik. De platforms moeten ook 'redelijke maatregelen' nemen om te voorkomen dat jongeren deze functies krijgen. ### Waarom spannen de bedrijven een rechtszaak aan? Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Volgens critici geeft die wet platforms te veel vrijheid. Google zegt in zijn rechtszaak dat zijn dochteronderneming YouTube juist personaliseert om jongeren leeftijdsgeschikte en relevante content te tonen. Autoplay zou helpen om video's achter elkaar te kijken, zoals een playlist met educatieve video's. 'De verboden op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden de inspanningen van YouTube om veilige en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 dwarsbomen,' aldus de rechtszaak. Meta stelt dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen om ideeën uit te wisselen en steun te bieden. Als gepersonaliseerde feeds en autoplay verboden worden, zou het voor Meta onwettig worden om überhaupt meningen aan minderjarigen te uiten, zo betoogt het bedrijf. ### Een tegengeluid Lennon Torres, directeur movement partnerships bij de belangenorganisatie Heat Initiative, is het daar niet mee eens. Torres was vroeger zelf een kind-influencer en werkte mee aan de wet om zorgen over de vrijheid van meningsuiting weg te nemen. 'Ze framen dit als een vrijheidsstrijd, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat riskant is,' zegt Torres. De procureur-generaal van Californië laat aan persbureau Reuters weten de rechtszaken te bestuderen. 'Ons kantoor zet zich in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen,' aldus een verklaring. ### Eerder schikte Meta al voor 17 miljard dollar In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor 17 miljard dollar (omgerekend zo'n 15,5 miljard euro). Meta gaf daarbij geen schuld toe. Als onderdeel van de schikking beloofde het bedrijf om de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur. Ook blokkeert het toegang 's nachts en tijdens schooluren, kregen tieners de optie om een standaardfeed zonder algoritme te gebruiken en konden ze autoplay uitzetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit 'nieuwe industriestandaard' over te nemen, maar geen van beide bedrijven deed mee aan de schikking. ### Wat betekent dit voor jou? Als jij of je kinderen veel op sociale media zitten, kan deze wet – als die doorgaat – flinke gevolgen hebben. Geen eindeloze scroll meer, geen automatisch volgende video's. Tenminste, als de rechter Californië in het gelijk stelt. De komende maanden zal blijken of de techgiganten de wet kunnen tegenhouden of dat jongeren in Californië een rustiger online leven krijgen. Wij houden je op de hoogte.