Techgiganten vs. Californië: Het Gevecht om de Eindeloze Scroll

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 14 en je scrolt door TikTok. De ene na de andere video komt voorbij, automatisch. Voor je het weet is het 2 uur later. Precies dat wil Californië aanpakken met een nieuwe wet. Maar Google, Meta en TikTok vechten terug. Waarom? En wat betekent dat voor jou? ### Wat wil de wet eigenlijk? De wet, genaamd AB 1709, gaat in op 1 januari 2027. Het doel is simpel: minder verslavende social media voor jongeren onder de 16. De wet verbiedt functies die als 'psychologisch uitbuitend' worden beschouwd. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die je verslaafd maakt. Platforms moeten 'redelijke maatregelen' nemen om te voorkomen dat jongeren deze functies krijgen. ### De rechtszaak: vrijheid van meningsuiting? Google, Meta en TikTok hebben woensdag elk een rechtszaak aangespannen tegen de Californische procureur-generaal Rob Bonta. Ze beweren dat de wet hun recht op vrijheid van meningsuiting schendt. Ook verwijzen ze naar Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Google zegt dat YouTube juist personaliseert om jongeren veilige en relevante content te bieden. Autoplay zou helpen om educatieve video's als een playlist te bekijken. Meta voegt toe dat een verbod op gepersonaliseerde feeds en autoplay het onmogelijk maakt om überhaupt met minderjarigen te communiceren. ### Kritiek: het gaat om geld, niet om vrijheid Lennon Torres, directeur bij de Heat Initiative, is het daar niet mee eens. Torres was vroeger zelf een kind-influencer en werkte mee aan de wet. 'Ze doen alsof het een vrijheidsstrijd is, maar het echte probleem is een verdienmodel dat geld verdient aan kinderen die blijven scrollen, zelfs als dat gevaarlijk is,' zegt Torres. Volgens haar draait het om winst, niet om principes. ### Een eerdere schikking van 17 miljard euro Interessant detail: in augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid van jongeren op social media voor 17 miljard euro. Zonder schuld te bekennen, beloofde Meta om tieners maximaal twee uur per dag op Instagram en Facebook toe te staan, 's nachts en tijdens schooltijd de toegang te blokkeren, een niet-algoritmische feed aan te bieden en autoplay uit te zetten. Meta riep YouTube en TikTok op om hetzelfde te doen, maar die weigerden. ### Wat betekent dit voor jou? Als je in Nederland woont, heeft deze wet geen directe invloed. Maar het debat raakt ook hier aan de orde: hoe beschermen we jongeren online zonder hun vrijheid te beperken? De uitspraak in Californië kan een signaal zijn voor wetgevers wereldwijd. Blijf dus op de hoogte, want dit verhaal is nog lang niet voorbij. > 'Ze framen dit als een vrijheidsstrijd, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat ze in gevaar brengt.' – Lennon Torres, Heat Initiative De bal ligt nu bij de rechter. Wordt vervolgd.