Techgiganten versus Californië: waarom de uitkomst jou raakt

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 15 en je scrolt eindeloos door TikTok. Herkenbaar? Californië wil daar paal en perk aan stellen met een nieuwe wet. Maar Google, Meta en TikTok liggen nu dwars. Drie van de grootste social mediabedrijven hebben woensdag juridische stappen ondernomen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze willen voorkomen dat de wet ingaat. Wat betekent dat voor jou als professional in media monitoring? Alles, want deze strijd bepaalt hoe platforms met jongeren omgaan – en dus ook welke data jij analyseert. ### Wat staat er in de wet? De wet, AB 1709, gaat in op 1 januari 2027. Vanaf dan mogen platforms geen "verslavende functies" meer aanbieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een "verslavende" feed. De wet noemt deze functies "psychologisch uitbuitend" en bedoeld om de betrokkenheid te maximaliseren, wat leidt tot dwangmatig gebruik. Platforms moeten ook "redelijke maatregelen" nemen om te voorkomen dat jongeren deze functies krijgen. ### Waarom spannen de bedrijven een rechtszaak aan? Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Critici zeggen dat Section 230 platforms juist te veel immuniteit geeft. Google stelt dat YouTube aanbevelingen personaliseert om jongeren relevante en gepaste content te bieden. Automatisch afspelen zou helpen om content uninterrupted en sequentieel te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. "De verboden op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden de inspanningen van YouTube om veilige, verantwoorde en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 frustreren", aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën te delen en steun te bieden. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou het "onwettig maken voor Meta om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden", zo betoogt het bedrijf. ### Een tegengeluid Lennon Torres, directeur movement partnerships bij de belangenorganisatie Heat Initiative, veegt de argumenten van de tafel. Torres, een voormalig kind-influencer, werkte met de auteur van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt", zegt Torres. > "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt." – Lennon Torres ### Wat betekent dit voor media monitoring? Deze rechtszaak is niet zomaar een juridisch gevecht; het is een signaal. Als de wet standhoudt, verandert de manier waarop platforms met jongeren omgaan ingrijpend. Voor jou als media monitoring-professional betekent dat: - **Nieuwe data**: platforms moeten mogelijk meer transparantie bieden over hoe ze content aanbieden aan minderjarigen. - **Veranderde algoritmes**: gepersonaliseerde feeds en autoplay kunnen verdwijnen voor jongeren, wat de betrokkenheid en dus de data beïnvloedt. - **Juridische implicaties**: de uitspraak kan als voorbeeld dienen voor andere staten en landen, inclusief Nederland. ### De reactie van Californië Het kantoor van de procureur-generaal van Californië liet aan Reuters weten de rechtszaken te bestuderen. "Ons kantoor zet zich in om de common sense-wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen", aldus een verklaring. ### Meta's schikking van €17 miljard In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor €17 miljard, zonder schuld te bekennen. Als onderdeel van de schikking stemde Meta ermee in om de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur; toegang 's nachts en tijdens schooluren te blokkeren; tieners de optie te geven een standaard niet-algoritmische feed te maken; en tieners in staat te stellen autoplay uit te zetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit "nieuwe industriestandaard" over te nemen, maar geen van beide bedrijven deed mee. ### Wat nu? De komende maanden zal blijken of de wet standhoudt. Voor jou als professional is het zaak de ontwikkelingen nauwlettend te volgen. Deze zaak kan de manier waarop we media monitoren en analyseren fundamenteel veranderen. En laten we eerlijk zijn: dat is precies waarom ons vak zo interessant is.