Techgiganten vechten wet aan die kinderen moet beschermen

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 14 en je scrolt eindeloos door TikTok. De ene na de andere video, automatisch afgespeeld. Herkenbaar? Californië wil daar paal en perk aan stellen met een nieuwe wet. Maar Google, Meta en TikTok zijn het daar niet mee eens. Ze hebben woensdag juridische stappen ondernomen tegen de staat. Wat betekent dat voor de toekomst van sociale media? ### De wet die verslavende functies verbiedt De wet, genaamd AB 1709, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dan mogen platforms geen "verslavende functies" meer aanbieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die je blijft boeien. De wet noemt zulke functies "psychologisch uitbuitend" en bedoeld om verslaving in de hand te werken. Platforms moeten ook "redelijke maatregelen" nemen om te voorkomen dat jongeren deze functies krijgen. Klinkt logisch, toch? Maar de bedrijven zien dat anders. ### Waarom ze naar de rechter stappen Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Volgens critici geeft die wet platforms te veel vrijheid. Google zegt in zijn rechtszaak dat YouTube juist personaliseert om jongeren relevante en leeftijdsgeschikte content te tonen. Autoplay zou helpen om video's achter elkaar te kijken, zoals een playlist voor educatieve video's. "De wet belemmert YouTube om een veilige en verrijkende ervaring te bieden aan gebruikers onder de 16," aldus het bedrijf. Meta stelt dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën uit te wisselen. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou het "onwettig maken voor Meta om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden." ### De andere kant van het verhaal Lennon Torres, directeur bij de belangenorganisatie Heat Initiative, is het daar niet mee eens. Torres was vroeger zelf een kind-influencer en hielp mee aan de wet om zorgen over de Eerste Amendement weg te nemen. "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat risico's met zich meebrengt," zegt Torres. Het kantoor van de Californische procureur-generaal laat aan Reuters weten de rechtszaken te bestuderen. "Ons kantoor zet zich in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen die kinderen online beschermen," aldus een verklaring. ### Eerder schikte Meta al voor miljarden In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor 17 miljard dollar (omgerekend zo'n 15,7 miljard euro). Meta gaf daarbij geen schuld toe. Als onderdeel van de schikking beloofde het bedrijf onder meer om de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur. Ook blokkeert het toegang 's nachts en tijdens schooluren, en kunnen tieners een niet-algoritmische feed kiezen en autoplay uitzetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit voorbeeld te volgen, maar geen van beide bedrijven deed mee. ### Wat betekent dit voor jou? Deze rechtszaken zijn nog maar het begin van een langdurige juridische strijd. Maar één ding is duidelijk: de manier waarop sociale media met jongeren omgaan, ligt onder een vergrootglas. Of je nu ouder, leraar of gewoon geïnteresseerd bent, het is goed om te weten wat er speelt. Want uiteindelijk gaat het om de vraag: hoe beschermen we kinderen online zonder hun toegang tot informatie te beperken?