Techgiganten vechten wet aan die kinderen moet beschermen

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je sociale media feed is eindeloos. Je blijft scrollen, video na video, en voor je het weet is het 2 uur later. Dat is precies waar een nieuwe wet in Californië iets aan wil doen. Maar Google, Meta en TikTok zijn het daar niet mee eens. Ze hebben woensdag alle drie een rechtszaak aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze willen voorkomen dat de wet ingaat. ### Waar gaat de wet over? De wet, genaamd AB 1709, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dan is het platforms verboden om zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden aan gebruikers onder de 16 jaar. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een 'verslavende' feed. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om de betrokkenheid te maximaliseren op een manier die leidt tot dwangmatig gebruik. Platforms moeten ook 'redelijke maatregelen' nemen om ervoor te zorgen dat jonge gebruikers deze functies niet krijgen aangeboden. ### Het verweer van de bedrijven De bedrijven vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een bepaling uit een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Critici zeggen dat Section 230 platforms te veel immuniteit geeft. Google stelt in zijn rechtszaak dat zijn dochteronderneming YouTube aanbevelingen personaliseert om ervoor te zorgen dat jonge gebruikers inhoud krijgen die relevant is voor hun interesses en passend bij hun leeftijd en ontwikkeling. Autoplay zou gebruikers helpen om inhoud ononderbroken en opeenvolgend te bekijken, zoals een afspeellijst met educatieve video's. 'De verboden van AB 1709 op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden de inspanningen van YouTube om veilige, verantwoorde en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 jaar, dwarsbomen', aldus de rechtszaak. Meta zegt dat zijn diensten 'miljarden mensen over de hele wereld in staat stellen om ideeën uit te wisselen, steun te bieden en belangrijke onderwerpen te bespreken'. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou 'het voor Meta onwettig maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden', aldus het bedrijf. ### Een tegengeluid Lennon Torres, directeur van de belangenorganisatie Heat Initiative, veegt de argumenten van de bedrijven van tafel. Torres, een voormalig kind-influencer, werkte samen met de auteur van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. 'Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een bedrijfsmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt', zegt Torres. De procureur-generaal van Californië zei tegen persbureau Reuters dat zijn kantoor de rechtszaken bestudeert. 'Ons kantoor zet zich in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen', aldus een verklaring. ### Eerder schikte Meta al voor 17 miljard dollar In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor 17 miljard dollar (omgerekend ongeveer 15,5 miljard euro). Meta gaf daarbij geen schuld of aansprakelijkheid toe. Als onderdeel van de schikking stemde Meta ermee in om de dagelijkse tijd die tieners op Instagram en Facebook doorbrengen te beperken tot twee uur. Ook blokkeert het bedrijf 's nachts en tijdens schooluren de toegang tot beide platforms. Tieners krijgen de mogelijkheid om een standaardfeed zonder algoritme te maken en om autoplay uit te zetten. Meta deed ook een oproep aan YouTube en TikTok om een nieuwe 'industriestandaard' over te nemen. Geen van beide bedrijven ging akkoord met de voorwaarden van de schikking. ### Wat betekent dit voor jou? Deze rechtszaak is belangrijk, want de uitkomst kan bepalen hoe sociale media omgaan met jonge gebruikers. Als de wet standhoudt, moeten platforms hun functies aanpassen. Dat kan betekenen dat jij als tiener minder verslavende feeds te zien krijgt. Maar de bedrijven vechten terug, dus het is nog maar de vraag wie er wint. Wordt vervolgd.