Techgiganten vechten om verslavende feeds: wat betekent dit voor jou?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 15 en je oneindige feed houdt je urenlang vast. Californië wil daar paal en perk aan stellen, maar Google, Meta en TikTok liggen nu in de clinch met de staat. Drie van 's werelds grootste socialmedia-bedrijven hebben woensdag juridische stappen ondernomen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze willen een wet blokkeren die ontworpen is om socialmediaverslaving onder jongeren tegen te gaan. De wet, AB 1709 genaamd, zou op 1 januari 2027 ingaan en het platforms verbieden om aan gebruikers onder de 16 jaar "een verslavende functie" aan te bieden. ### Wat houdt de wet precies in? De wet beschrijft zulke functies als "psychologisch uitbuitend" en bedoeld om de betrokkenheid te maximaliseren op een manier die leidt tot dwangmatig gebruik. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een "verslavende" feed. De wet eist ook dat platforms "redelijke maatregelen" nemen om te voorkomen dat jonge gebruikers deze functies krijgen. Volgens de bedrijven schendt de wet hun recht op vrije meningsuiting en Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor door gebruikers geplaatste inhoud. ### De argumenten van de techgiganten Google stelt in zijn rechtszaak dat zijn dochteronderneming YouTube aanbevelingen personaliseert om ervoor te zorgen dat jonge gebruikers inhoud ontvangen die relevant is voor hun interesses en passend bij hun leeftijd en ontwikkelingsbehoeften. Het bedrijf verdedigt automatisch afspelen als een functie die gebruikers helpt om inhoud ononderbroken en opeenvolgend te bekijken, zoals een afspeellijst met educatieve video's. "De verboden van AB 1709 op gepersonaliseerde aanbevelingen en automatisch afspelen zouden daarom de inspanningen van YouTube om gebruikers onder de 16 een veilige, verantwoorde en verrijkende ervaring op het platform te bieden, dwarsbomen", aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten "miljarden mensen over de hele wereld in staat stellen om ideeën uit te wisselen, steun te bieden en belangrijke onderwerpen te bespreken". Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en automatisch afspelen zou "het voor Meta onwettig maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden", zo betoogt het bedrijf. ### Tegenstanders: het gaat om een verdienmodel Lennon Torres, directeur van de belangenorganisatie Heat Initiative, verwerpt de argumenten van de bedrijven. Torres, een voormalig kind-influencer, werkte samen met de auteur van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. "Ze presenteren dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat, is een verdienmodel dat profiteert van het aan de gang houden van kinderen, zelfs als dat hen in gevaar brengt", aldus Torres. ### Reactie van de autoriteiten en eerdere schikking Het kantoor van de procureur-generaal van Californië liet aan Reuters weten de ingediende stukken te bestuderen. "Ons kantoor is vastbesloten om de verstandige wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen", zo staat in een verklaring. In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor 17 miljard dollar (omgerekend ongeveer 15,6 miljard euro), zonder schuld of aansprakelijkheid te erkennen. Als onderdeel van die schikking stemde Meta ermee in om de dagelijkse tijd die tieners op Instagram en Facebook doorbrengen te beperken tot twee uur; de toegang tot beide platforms 's nachts en tijdens schooluren te blokkeren; tieners de mogelijkheid te geven om een standaard niet-algoritmische feed te creëren; en tieners in staat te stellen automatisch afspelen uit te schakelen. Meta deed ook een "oproep tot actie" aan YouTube en TikTok om wat het bedrijf een nieuwe "industriestandaard" noemt over te nemen. Geen van beide bedrijven sloot zich aan bij de schikking. ### Wat betekent dit voor jou? Deze juridische strijd is meer dan een ver-van-mijn-bedshow. Het raakt direct aan hoe jij en je kinderen sociale media gebruiken. Als de wet standhoudt, kunnen platforms in Californië gedwongen worden om verslavende functies voor jongeren uit te schakelen. Dat kan een precedent scheppen voor andere regio's, waaronder Nederland en de EU. Blijf dit volgen, want de uitkomst kan de manier waarop we online met elkaar omgaan veranderen.