Techgiganten vechten nieuwe socialemediewet aan: wat betekent dit voor jou?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je scrollt eindeloos door TikTok, YouTube of Instagram. Herkenbaar? De staat Californië wil daar paal en perk aan stellen met een nieuwe wet. Maar Google, Meta en TikTok zijn het daar niet mee eens en hebben een rechtszaak aangespannen. Wat speelt er precies? ### De wet in kwestie: AB 1709 De wet, genaamd AB 1709, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dan is het platforms verboden om zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden aan gebruikers onder de 16 jaar. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een 'verslavende' feed. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om de betrokkenheid te maximaliseren, wat leidt tot dwangmatig gebruik. De platforms moeten ook 'redelijke maatregelen' nemen om ervoor te zorgen dat jongeren deze functies niet krijgen aangeboden. ### Waarom spannen de bedrijven een rechtszaak aan? Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor door gebruikers geplaatste content. Critici vinden dat Section 230 platforms te veel immuniteit geeft. Google stelt in zijn rechtszaak dat YouTube aanbevelingen personaliseert om jonge gebruikers relevante en leeftijdsgeschikte content te bieden. Autoplay zou juist helpen om content uninterrupted en sequentieel te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. 'De verboden van AB 1709 op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden de inspanningen van YouTube om veilige, verantwoorde en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 frustreren', aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten 'miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën te delen, steun te bieden en belangrijke onderwerpen te bespreken'. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou 'het voor Meta onwettig maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden', aldus het bedrijf. ### Tegenstanders: 'Het gaat om een verdienmodel' Lennon Torres, directeur van de belangenorganisatie Heat Initiative, veegt de argumenten van de bedrijven van tafel. Torres, een voormalig kind-influencer, werkte samen met de auteur van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. 'Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat profiteert van het aan de scroll houden van kinderen, zelfs als dat hen in gevaar brengt', zegt Torres. ### Reactie van de autoriteiten Het kantoor van de Californische procureur-generaal heeft aan persbureau Reuters laten weten de rechtszaken te bestuderen. 'Ons kantoor zet zich in om de common sense-wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen', aldus een verklaring. ### Eerder schikking van Meta In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor 17 miljard dollar (omgerekend zo'n 15,5 miljard euro). Meta gaf daarbij geen schuld toe. Als onderdeel van de schikking stemde het bedrijf ermee in om de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur. Ook blokkeert het toegang 's nachts en tijdens schooluren, kunnen tieners een standaardfeed zonder algoritme kiezen en autoplay uitzetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit 'nieuwe industriestandaard' over te nemen, maar geen van beide bedrijven deed mee. ### Wat betekent dit voor jou? Als professional in media monitoring is het belangrijk om deze ontwikkelingen te volgen. De uitkomst van deze rechtszaken kan bepalen hoe platforms omgaan met jongeren en welke functies ze moeten aanpassen. Het raakt direct aan de manier waarop content wordt verspreid en gemonitord. Blijf dus op de hoogte van deze zaak, want de gevolgen kunnen groot zijn.