Techgiganten vechten nieuwe socialemediabescherming aan: waarom Google, Meta en TikTok in de aanval gaan

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je social media feed stopt nooit. Je scrolt, kijkt, en voor je het weet is het drie uur later. Precies dat gedrag willen wetgevers in Californië aanpakken met een nieuwe wet. Maar nu spannen Google, Meta en TikTok samen een rechtszaak aan om die wet tegen te houden. Waarom? En wat betekent dat voor jou als professional in media monitoring? De wet, genaamd AB 1709, moet op 1 januari 2027 ingaan. Die verbiedt platforms om zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden aan gebruikers onder de 16 jaar. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een 'verslavende' feed. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om de betrokkenheid te maximaliseren, wat leidt tot dwangmatig gebruik. De platforms moeten ook 'redelijke maatregelen' nemen om te voorkomen dat jonge gebruikers deze functies krijgen. ### Waarom ze in beroep gaan Google, Meta en TikTok hebben woensdag afzonderlijke rechtszaken aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze beweren dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt, evenals Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Critici van Section 230 zeggen juist dat het platforms te veel immuniteit geeft. Google stelt in zijn rechtszaak dat zijn dochteronderneming YouTube aanbevelingen personaliseert om jonge gebruikers inhoud te bieden die relevant is voor hun interesses en passend bij hun leeftijd en ontwikkelingsbehoeften. Autoplay helpt gebruikers volgens Google om inhoud zonder onderbreking te bekijken, zoals een afspeellijst met educatieve video's. 'De verboden van AB 1709 op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden de inspanningen van YouTube om veilige, verantwoorde en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 jaar, ondermijnen', aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten 'miljarden mensen over de hele wereld in staat stellen ideeën te delen, steun te bieden en belangrijke onderwerpen te bespreken'. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou 'het voor Meta onwettig maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden', aldus het bedrijf. ### Een tegengeluid Lennon Torres, directeur van de belangenorganisatie Heat Initiative, verwerpt de argumenten van de bedrijven. Torres, een voormalig kind-influencer, werkte samen met de auteur van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. 'Ze doen het voorkomen als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt', zegt Torres. Het kantoor van de procureur-generaal van Californië liet aan Reuters weten de rechtszaken te bestuderen. 'Ons kantoor zet zich in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen', aldus een verklaring. ### Een duur akkoord In augustus trof Meta een schikking van 17 miljard euro in een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media. Meta gaf daarbij geen schuld of aansprakelijkheid toe. Als onderdeel van de schikking beloofde Meta om de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur; toegang tot beide platforms 's nachts en tijdens schooluren te blokkeren; tieners de mogelijkheid te geven een standaardfeed zonder algoritme te maken; en tieners de optie te geven autoplay uit te zetten. Meta deed ook een 'oproep tot actie' aan YouTube en TikTok om een nieuwe 'industriestandaard' over te nemen. Geen van beide bedrijven ging mee in de schikking. ### Wat betekent dit voor jou? Als professional in media monitoring is het belangrijk om te begrijpen hoe deze juridische strijd de manier waarop sociale media werken kan beïnvloeden. Als de wet standhoudt, kunnen platforms hun functies moeten aanpassen, wat gevolgen heeft voor hoe inhoud wordt verspreid en gemonitord. Houd deze ontwikkeling dus goed in de gaten. De komende maanden zullen de rechtszaken duidelijk maken of Californië's wet standhoudt of dat de techgiganten hun zin krijgen. Eén ding is zeker: de discussie over de impact van sociale media op jongeren is nog lang niet voorbij.