Techgiganten vechten nieuwe jeugdwet aan: wat betekent dit voor jou?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je social media feed stopt nooit. Altijd maar doorgaan, keer op keer nieuwe video's. Precies dat willen drie grote techbedrijven blijven bieden. Google, Meta en TikTok hebben namelijk een rechtszaak aangespannen tegen een nieuwe wet in Californië die paal en perk wil stellen aan verslavende social media voor jongeren onder de 16. De wet, AB 1709 genaamd, gaat in op 1 januari 2027. vanaf dan is het verboden om zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden aan minderjarigen. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die is ontworpen om je zo lang mogelijk op het platform te houden. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend'. ### Waarom deze wet er kwam De wet is bedoeld om de mentale gezondheid van jongeren te beschermen. Uit onderzoek blijkt dat sociale media verslavend kunnen werken en kunnen leiden tot stress, slaapproblemen en een negatief zelfbeeld. Californië wil met deze wet een signaal afgeven: genoeg is genoeg. Maar de techbedrijven zijn het daar dus niet mee eens. Ze vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor wat gebruikers plaatsen. Volgens critici geeft die wet platforms veel te veel vrijheid. ### Het verweer van de platforms Google zegt dat zijn dochterbedrijf YouTube juist personaliseert om jonge kijkers leeftijdsgeschikte en relevante content te bieden. Autoplay zou ervoor zorgen dat gebruikers content zonder onderbreking kunnen bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. Als de wet doorgaat, zou dat volgens Google de inspanningen om een veilige omgeving te creëren ondermijnen. Meta voert aan dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen om ideeën uit te wisselen en steun te bieden. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou het voor Meta onmogelijk maken om überhaupt met minderjarigen te communiceren, aldus het bedrijf. ### Een kritische stem Lennon Torres, directeur bij de belangenorganisatie Heat Initiative, is het daar niet mee eens. Torres, zelf een voormalig kind-influencer, werkte mee aan de wet om zorgen over de Eerste Amendement weg te nemen. "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat risico's met zich meebrengt," zegt Torres. ### Wat betekent dit voor jou? Als je in Nederland woont, heeft deze Californische wet niet direct invloed op jou. Maar het is wel een teken aan de wand. Steeds meer landen en staten kijken naar manieren om social media veiliger te maken voor jongeren. De uitkomst van deze rechtszaak kan een precedent scheppen voor regelgeving elders. Ondertussen heeft Meta in augustus een schikking getroffen van 17 miljard dollar in een zaak over de veiligheid van jongeren op sociale media. Als onderdeel daarvan beperkt het bedrijf de schermtijd van tieners op Instagram en Facebook tot twee uur per dag en blokkeert het toegang 's nachts en tijdens schooluren. Ook kunnen tieners een feed zonder algoritme kiezen en autoplay uitschakelen. Meta riep YouTube en TikTok op om dit voorbeeld te volgen, maar beide bedrijven deden dat niet. De strijd om de aandacht van jongeren woedt dus voort. Wat vind jij? Moeten er strengere regels komen voor social media, of moeten platforms zelf de verantwoordelijkheid nemen?