Gaat Californië te ver? Techgiganten vechten nieuwe jeugdwet aan

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 14 en je scrolt eindeloos door TikTok. De ene na de andere video, automatisch afspelend, allemaal afgestemd op wat je interessant vindt. Verslavend? Ja. En Californië wil daar paal en perk aan stellen met wet AB 1709. Maar Google, Meta en TikTok zijn het daar niet mee eens. Ze hebben woensdag juridische stappen aangekondigd tegen de staat Californië. De wet, die op 1 januari 2027 ingaat, verbiedt platforms om zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een algoritmische feed die ontworpen is om je zo lang mogelijk op het platform te houden. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om obsessief gebruik te stimuleren. ### Waarom deze drie bedrijven in opstand komen Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor door gebruikers geplaatste content. Volgens critici geeft Section 230 platforms veel te veel vrijheid. Google stelt in zijn rechtszaak dat YouTube juist gepersonaliseerde aanbevelingen gebruikt om jongeren inhoud te bieden die relevant en gepast is voor hun leeftijd. Autoplay zou gebruikers helpen om content zonder onderbreking te bekijken, bijvoorbeeld als een playlist met educatieve video's. 'De verboden van AB 1709 zouden YouTubes inspanningen om minderjarigen een veilige en verrijkende ervaring te bieden, dwarsbomen', aldus het bedrijf. Meta voert aan dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën uit te wisselen en steun te bieden. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou het voor Meta onmogelijk maken om überhaupt met minderjarigen te communiceren, zo betoogt het bedrijf. ### 'Het gaat niet om vrije meningsuiting, maar om winstmodel' Lennon Torres, directeur bij de belangenorganisatie Heat Initiative en voormalig kind-influencer, is het daar niet mee eens. Torres werkte samen met de opsteller van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. 'Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat profiteert van het bezig houden van kinderen, zelfs als dat risico's met zich meebrengt', zegt Torres. Het kantoor van de Californische procureur-generaal Rob Bonta laat weten de rechtszaken te bestuderen. 'Wij zetten ons in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen die kinderen online beschermen', aldus een verklaring. ### Een schikking van 17 miljard dollar Interessant detail: in augustus trof Meta een schikking van 17 miljard dollar in een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media. Zonder schuld te bekennen, beloofde het bedrijf onder meer om de dagelijkse schermtijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur, toegang 's nachts en tijdens schooluren te blokkeren, een niet-algoritmische feed aan te bieden en autoplay uitschakelbaar te maken. Meta riep YouTube en TikTok op om dit 'nieuwe industriestandaard' te omarmen, maar geen van beide bedrijven deed mee. De vraag is nu of de rechter de wet van Californië zal steunen of dat de techgiganten hun zin krijgen. Wat denk jij? Moet de overheid ingrijpen om jonge gebruikers te beschermen, of gaat dat ten koste van de vrijheid van meningsuiting?