Gaan techgiganten te ver met deze rechtszaak?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je sociale mediafeed is eindeloos, met video's die zich automatisch opvolgen. Heerlijk ontspannend, toch? Maar wat als diezelfde feed je 's nachts wakker houdt en je cijfers op school kelderen? Californië wilde daar paal en perk aan stellen met wet AB 1709. Die wet, die op 1 januari 2027 ingaat, verbiedt platforms om 'verslavende functies' aan te bieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die je blijft boeien. Google, Meta en TikTok zijn het daar niet mee eens en hebben woensdag elk een rechtszaak aangespannen tegen de Californische procureur-generaal Rob Bonta. ### Waarom deze wet er kwam Uit onderzoek blijkt dat sociale media een grote invloed hebben op het welzijn van jongeren. Verslavende ontwerpen kunnen leiden tot compulsief gebruik, wat weer kan zorgen voor slaapproblemen, concentratieproblemen en een negatief zelfbeeld. De wetgever in Californië wilde hier iets aan doen door platforms te verplichten 'redelijke maatregelen' te nemen. Concreet betekent dat: geen oneindige scroll, geen autoplay en geen algoritmische feed voor tieners. Best logisch als je bedenkt dat deze functies erop gericht zijn om je zo lang mogelijk op het platform te houden. ### De argumenten van de techbedrijven Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Volgens Google is autoplay juist handig: het stelt gebruikers in staat om content achter elkaar te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. En gepersonaliseerde aanbevelingen? Die zorgen er volgens het bedrijf juist voor dat jongeren relevante en leeftijdsgeschikte content zien. Meta voegt daaraan toe dat het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay het onmogelijk maakt om jongeren überhaupt nog iets te laten zien. ### De andere kant van het verhaal Lennon Torres, directeur bij de Heat Initiative, een organisatie die zich inzet voor kinderveiligheid, is het daar niet mee eens. Torres was vroeger zelf kind-influencer en werkte mee aan de wet om zorgen over de Eerste Amendement weg te nemen. Volgens Torres draait het niet om vrije meningsuiting, maar om een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat risico's oplevert. "Ze framen dit als een vrijheidsstrijd, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat profiteert van het verslavend houden van kinderen," aldus Torres. ### Een duur akkoord en een oproep Interessant detail: in augustus trof Meta een schikking van 17 miljard dollar in een zaak over de veiligheid van jongeren op sociale media. Zonder schuld te bekennen, zegde het bedrijf toe om tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur per dag. Ook blokkeert het toegang 's nachts en tijdens schooluren, en kunnen tieners een feed zonder algoritme kiezen. Meta riep YouTube en TikTok op om dit voorbeeld te volgen, maar die weigerden. ### Wat betekent dit voor jou? Deze rechtszaak is niet alleen een Amerikaanse kwestie. Het laat zien hoe verdeeld de meningen zijn over de verantwoordelijkheid van techbedrijven voor de mentale gezondheid van jongeren. Als jij je bezighoudt met media monitoring, dan is dit een belangrijk signaal: wetgeving en publieke opinie kunnen de spelregels snel veranderen. Blijf dus opletten. De bal ligt nu bij de rechter. Wordt vervolgd.