Grote techbedrijven vechten wet aan die kinderen online moet beschermen

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je scrolt eindeloos door TikTok, YouTube of Instagram. Herkenbaar? Voor velen is het dagelijkse realiteit. Maar daar wil Californië iets aan doen. De staat heeft een wet aangenomen die socialemediabedrijven verbiedt om verslavende functies aan te bieden aan jongeren onder de 16. En dat zint Google, Meta en TikTok helemaal niet. ### Wat houdt de wet in? De wet, genaamd AB 1709, treedt op 1 januari 2027 in werking. Vanaf dan mogen platforms geen 'verslavende functies' meer aanbieden aan minderjarigen. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen van video's en een feed die is ontworpen om je zo lang mogelijk op het platform te houden. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om dwangmatig gebruik te stimuleren. Platforms moeten 'redelijke maatregelen' nemen om te voorkomen dat jongeren deze functies krijgen. ### De reactie van de techgiganten Google, Meta en TikTok hebben woensdag alle drie een rechtszaak aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt en ook in strijd is met Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Google stelt dat zijn dochteronderneming YouTube juist personalisatie gebruikt om jongeren relevante en leeftijdsgeschikte content te bieden. Autoplay zou helpen om video's achter elkaar te bekijken, zoals een afspeellijst met educatieve video's. 'De verboden op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden de inspanningen van YouTube om veilige en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 dwarsbomen', aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen om ideeën te delen en steun te bieden. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou het 'onwettig maken voor Meta om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden', zo betoogt het bedrijf. ### Een pleidooi voor kinderen Lennon Torres, directeur van de belangenorganisatie Heat Initiative en voormalig kind-influencer, is het daar niet mee eens. Torres werkte samen met de auteur van de wet om zorgen over de Eerste Amendement weg te nemen. 'Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat profiteert van het aan het scrollen houden van kinderen, zelfs als dat hen in gevaar brengt', zegt Torres. > 'Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat profiteert van het aan het scrollen houden van kinderen, zelfs als dat hen in gevaar brengt.' - Lennon Torres ### Wat betekent dit voor Nederland? Hoewel deze zaak zich in Californië afspeelt, is de impact mogelijk wereldwijd. Als de wet standhoudt, kunnen andere landen volgen. In Nederland zijn er ook zorgen over de verslavende werking van sociale media op jongeren. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. ### Eerdere schikking Meta schikte in augustus een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren voor een bedrag van 17 miljard dollar. Als onderdeel van die schikking beloofde Meta om de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur, toegang 's nachts en tijdens schooluren te blokkeren, tieners de optie te geven om een standaard niet-algoritmische feed te gebruiken en autoplay uit te zetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit 'industriestandaard' over te nemen, maar geen van beide bedrijven deed dat. ### De juridische strijd Het kantoor van de procureur-generaal van Californië laat aan persbureau Reuters weten de rechtszaken te bestuderen. 'Ons kantoor zet zich in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen', aldus een verklaring. De komende maanden zal blijken of de wet standhoudt of dat de techbedrijven hun zin krijgen. Eén ding is zeker: de discussie over de veiligheid van kinderen online is nog lang niet voorbij.