Grote techbedrijven vechten tegen socialemediabescherming voor jongeren

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 15 en je scrollt eindeloos door TikTok. De ene video na de andere. Voor je het weet is het 2 uur later. Precies dat willen ze in Californië aanpakken met een nieuwe wet. Maar Google, Meta en TikTok zijn het daar niet mee eens. Ze hebben woensdag alle drie een rechtszaak aangespannen tegen de Californische procureur-generaal Rob Bonta. Ze willen voorkomen dat de wet ingaat. ### Wat houdt de wet precies in? De wet, genaamd AB 1709, treedt op 1 januari 2027 in werking. Vanaf dan is het platforms zoals Google, Meta en TikTok verboden om zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden aan gebruikers onder de 16 jaar. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een 'verslavende' feed. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om de betrokkenheid te maximaliseren, wat leidt tot dwangmatig gebruik. Platforms moeten ook 'redelijke maatregelen' nemen om te voorkomen dat jongeren deze functies krijgen. ### Waarom vechten de bedrijven hiertegen? De techgiganten vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Critici zeggen dat Section 230 platforms te veel immuniteit geeft. Google stelt in zijn rechtszaak dat zijn dochteronderneming YouTube aanbevelingen personaliseert om jonge gebruikers inhoud te bieden die relevant is voor hun interesses en passend bij hun leeftijd en ontwikkeling. Autoplay zou juist helpen om inhoud zonder onderbreking te bekijken, zoals een afspeellijst met educatieve video's. 'De verboden van AB 1709 op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden de inspanningen van YouTube om veilige, verantwoorde en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 jaar belemmeren', aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten 'miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën te delen, steun te bieden en belangrijke onderwerpen te bespreken'. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou 'het voor Meta onwettig maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden', aldus het bedrijf. ### Een pleidooi voor kinderen Lennon Torres, directeur van de belangenorganisatie Heat Initiative, veegt de argumenten van de bedrijven van tafel. Torres is een voormalig kind-influencer en werkte samen met de auteur van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. 'Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt', zegt Torres. ### Een schikking van 17 miljard euro In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor 17 miljard euro. Meta gaf daarbij geen schuld of aansprakelijkheid toe. Als onderdeel van de schikking beloofde Meta om de dagelijkse tijd die tieners op Instagram en Facebook doorbrengen te beperken tot twee uur. Ook blokkeert het bedrijf 's nachts en tijdens schooluren de toegang en geeft het tieners de optie om een standaardfeed zonder algoritme te gebruiken en autoplay uit te zetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit 'nieuwe industriestandaard' over te nemen. Geen van beide bedrijven deed dat. De vraag is nu hoe de rechter oordeelt. Wat vind jij? Moeten platforms jongeren beter beschermen tegen verslavende functies, of gaat dat ten koste van de vrijheid van meningsuiting?