Grote techbedrijven vechten deze wet aan – en dat zegt veel

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent zestien en je scrolt door je favoriete app. De ene video na de andere, automatisch afgespeeld. Voor je het weet is het twee uur later. Californië wil daar iets aan doen – en drie van de grootste social mediabedrijven ter wereld zijn het daar niet mee eens. ### Wat staat er in de wet? Google, Meta en TikTok hebben deze week elk een rechtszaak aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze willen voorkomen dat wetsvoorstel AB 1709 van kracht wordt. Vanaf 1 januari 2027 zou die wet platforms verbieden om zogenoemde "verslavende functies" aan te bieden aan gebruikers onder de zestien. Denk aan eindeloos scrollen, automatisch afspelen en een feed die je blijft vasthouden. De wet noemt zulke functies "psychologisch uitbuitend", omdat ze erop gericht zijn om gebruikers zo lang mogelijk betrokken te houden. Daarnaast moeten platforms "redelijke maatregelen" nemen om te zorgen dat jonge gebruikers deze functies niet meer te zien krijgen. ### Het verweer: vrijheid van meningsuiting De bedrijven beroepen zich op hun recht op vrije meningsuiting en op Section 230 – een bepaling uit een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor wat gebruikers plaatsen. Google stelt in zijn rechtszaak dat dochteronderneming YouTube aanbevelingen personaliseert om jongeren inhoud te tonen die bij hun interesse, leeftijd en ontwikkeling past. Automatisch afspelen zou juist helpen om content vloeiend te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. "De verboden op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden YouTubes inspanningen om gebruikers onder de zestien een veilige en verrijkende ervaring te bieden, ondermijnen," aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat een verbod op gepersonaliseerde feeds en autoplay het bedrijf in feite onwettig zou maken om nog met minderjarigen te communiceren. ### Een tegengeluid Niet iedereen is overtuigd. Lennon Torres van de belangenorganisatie Heat Initiative, zelf een voormalig kind-influencer, ziet er vooral een verdienmodel in. > "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat profiteert van kinderen die blijven scrollen – zelfs als dat hen in gevaar brengt." De procureur-generaal van Californië laat weten de rechtszaken te bestuderen en benadrukt "de verstandige wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen." ### Wat betekent dit voor Nederland? Hoewel dit een Amerikaanse kwestie is, raakt het ook Nederlandse media- en communicatieprofessionals. Veel organisaties volgen socialmediatrends op de voet, en veranderingen in hoe platforms met jonge doelgroepen omgaan, kunnen doorwerken in de Europese markt. Interessant detail: in augustus schikte Meta een zaak over jeugdveiligheid en verslaving voor 17 miljard dollar (omgerekend zo'n 15,6 miljard euro), zonder schuld te bekennen. Als onderdeel daarvan beloofde het bedrijf onder meer: - de dagelijkse schermtijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur - toegang 's nachts en tijdens schooltijd te blokkeren - tieners de optie te geven voor een standaardfeed zonder algoritme - autoplay uitschakelbaar te maken Meta riep YouTube en TikTok op om deze "nieuwe industriestandaard" over te nemen. Geen van beide bedrijven deed dat. ### Waarom dit ertoe doet De kern van de discussie is simpel: bescherm je jongeren tegen verslavend ontwerp, of laat je platforms zelf bepalen wat goed is? De uitkomst van deze rechtszaken kan bepalen hoe social media er de komende jaren uitzien – ook aan deze kant van de oceaan. Voor iedereen die werkt met media, monitoring en online doelgroepen is dit er een om in de gaten te houden.