Grootste socialmediaplatforms vechten nieuwe jeugdwet aan: wat staat er op het spel?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 15 en je scrolt eindeloos door TikTok, YouTube of Instagram. De ene na de andere video autoplayt, en voor je het weet is het 2 uur later. Californië wil daar paal en perk aan stellen met een nieuwe wet, maar Google, Meta en TikTok vechten die nu aan. Wat betekent dat voor jou? ### De wet die socialmedia verslavend moet maken... of juist niet De wet, AB 1709 genaamd, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dan mogen platforms geen "verslavende functies" meer aanbieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, autoplay en een feed die je verslaafd maakt. De wet noemt deze functies "psychologisch uitbuitend" en bedoeld om je zo lang mogelijk op het platform te houden. Maar de grote techbedrijven zijn het daar niet mee eens. Woensdag dienden Google, Meta en TikTok elk een rechtszaak in tegen de Californische procureur-generaal Rob Bonta. Ze vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. ### Wat zeggen de bedrijven? Google zegt dat YouTube juist recommendations personaliseert om jonge kijkers relevante en leeftijdsgeschikte content te bieden. Autoplay zou helpen om educatieve video's als een playlist achter elkaar te bekijken. "De verboden op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden YouTubes inspanningen om minderjarigen een veilige ervaring te bieden, dwarsbomen," aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën te delen en steun te bieden. Als gepersonaliseerde feeds en autoplay verboden worden, zou het voor Meta onmogelijk worden om überhaupt met minderjarigen te communiceren, stelt het bedrijf. Maar niet iedereen is overtuigd. Lennon Torres, directeur bij de Heat Initiative en voormalig kind-influencer, ziet het anders: "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat riskant is." ### Een flinke schikking en een oproep De rechtszaken komen niet uit het niets. In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren voor maar liefst 17 miljard dollar (omgerekend zo'n 15,6 miljard euro). Zonder schuld toe te geven, beloofde Meta de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur. Ook blokkeert het bedrijf 's nachts en tijdens schooluren de toegang, en kunnen tieners kiezen voor een feed zonder algoritme en autoplay uitzetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit "nieuwe industriestandaard" over te nemen, maar geen van beide bedrijven deed mee aan de schikking. ### Wat betekent dit voor jou? Als jij of je kinderen veel op socialmedia zitten, kan deze wet – als die standhoudt – flink wat veranderen. Geen eindeloze autoplay meer, en meer controle over wat je ziet. Maar de techgiganten laten zich niet zomaar iets afpakken. De komende maanden zal blijken of Californië zijn zin krijgt of dat de platforms hun gelijk halen. Wat vind jij? Moeten socialmediaplatforms verantwoordelijk worden gehouden voor verslavende functies, of is dit een stap te ver?