Grootste socialmedia bedrijven vechten nieuwe jeugdwet aan: waarom?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 15 en je socialmediafeed houdt je urenlang vast. De ene video na de andere, eindeloos scrollen. Precies dat willen drie techgiganten – Google, Meta en TikTok – blijven aanbieden aan tieners. Maar Californië wil daar een stokje voor steken met een nieuwe wet. En nu vechten de bedrijven terug. ### De wet die jeugd moet beschermen De wet, AB 1709 genaamd, gaat in op 1 januari 2027. Vanaf dan mogen platforms geen 'verslavende functies' meer aanbieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die je blijft lokken. De wet noemt zulke functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om obsessief gebruik te stimuleren. ### Het verweer van de techgiganten Google, Meta en TikTok hebben woensdag elk een rechtszaak aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor door gebruikers geplaatste content. Google stelt dat zijn dochteronderneming YouTube juist personaliseert om jonge kijkers relevante en leeftijdsgeschikte video's te tonen. Autoplay zou helpen om content achter elkaar te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. "De verboden van AB 1709 zouden YouTubes inspanningen om veilige en verrijkende ervaringen te bieden ondermijnen", aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën uit te wisselen en steun te bieden. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou het voor Meta onmogelijk maken om zich tot minderjarigen te richten. ### 'Het gaat om een verdienmodel' Lennon Torres, directeur bij de belangenorganisatie Heat Initiative, veegt de vloer aan met die argumenten. Torres was vroeger zelf kind-influencer en werkte mee aan de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. > "Ze presenteren dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat risico's met zich meebrengt." ### Een duur leermoment voor Meta Meta schikte in augustus een zaak over jeugdveiligheid en verslaving voor $ 17 miljard (omgerekend zo'n € 15,6 miljard), zonder schuld te bekennen. Als onderdeel van die schikking beloofde het bedrijf het dagelijks gebruik van Instagram en Facebook door tieners te beperken tot twee uur. Ook zou het toegang 's nachts en tijdens schooluren blokkeren, tieners de optie geven voor een feed zonder algoritme en autoplay uitschakelbaar maken. Meta riep YouTube en TikTok op om dit voorbeeld te volgen, maar geen van beide ging erop in. ### Wat betekent dit voor jou? Deze rechtszaak is meer dan een juridisch steekspel. Het bepaalt hoe sociale media er in de toekomst uitzien, zeker voor jonge gebruikers. Als de wet standhoudt, kunnen platforms in Californië worden gedwongen om verslavende functies voor tieners uit te schakelen. Dat kan een domino-effect hebben: andere staten en landen kijken mee. Voor marketeers en mediabedrijven is het belangrijk om te volgen hoe dit afloopt. Verandert de manier waarop jongeren content consumeren? Moeten campagnes worden aangepast? De uitspraak kan zomaar eens het speelveld veranderen. De procureur-generaal van Californië laat weten de rechtszaken te bestuderen en klaar te staan om de wet te verdedigen. Wordt vervolgd.