Gaat deze wet social media voor tieners veranderen?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 14 en je Instagram-feed stopt ineens na een paar posts. Geen eindeloos scrollen meer, geen automatisch afspelende video's. Dat is precies wat Californië wil met een nieuwe wet. Maar Google, Meta en TikTok liggen dwars. Ze hebben woensdag juridische stappen ondernomen tegen de staat. Waarom? En wat betekent dit voor jou als media monitoring professional in Nederland? De wet, AB 1709, moet op 1 januari 2027 ingaan. Die verbiedt platforms om zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, autoplay en een feed die je verslaafd maakt. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om de betrokkenheid te maximaliseren, wat leidt tot dwangmatig gebruik. De platforms moeten 'redelijke maatregelen' nemen om te voorkomen dat jongeren deze functies krijgen. ### Waarom spannen de bedrijven een rechtszaak aan Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Volgens critici geeft Section 230 platforms te veel immuniteit. Google stelt in zijn rechtszaak dat YouTube aanbevelingen personaliseert om jongeren inhoud te bieden die relevant is voor hun interesses en passend bij hun leeftijd. Autoplay zou gebruikers helpen om content zonder onderbreking te bekijken, zoals een afspeellijst met educatieve video's. 'De verboden van AB 1709 op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden YouTubes inspanningen om gebruikers onder de 16 een veilige, verantwoorde en verrijkende ervaring te bieden, dwarsbomen', aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten 'miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën uit te wisselen, steun te bieden en belangrijke onderwerpen te bespreken'. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou 'het voor Meta onwettig maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden', zo betoogt het bedrijf. ### 'Het gaat niet om vrije meningsuiting, maar om een verdienmodel' Lennon Torres, directeur movement partnerships bij de belangenorganisatie Heat Initiative, veegt de argumenten van de techbedrijven van tafel. Torres, een voormalig kind-influencer, werkte samen met de auteur van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. 'Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat profiteert van het aan de scroll houden van kinderen, zelfs als dat hen in gevaar brengt', zegt Torres. De Californische procureur-generaal Rob Bonta laat via Reuters weten de rechtszaken te bestuderen. 'Ons kantoor zet zich in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen', aldus een verklaring. ### Meta schikt voor 17 miljard dollar en roept op tot nieuwe standaard In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor 17 miljard dollar (omgerekend ongeveer 15,6 miljard euro). Meta gaf daarbij geen schuld of aansprakelijkheid toe. Als onderdeel van de schikking beloofde Meta om de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur. Ook blokkeert het bedrijf 's nachts en tijdens schooluren de toegang en geeft het tieners de optie om standaard een niet-algoritmische feed te gebruiken en autoplay uit te zetten. Meta deed ook een 'call to action' aan YouTube en TikTok om een nieuwe 'industriestandaard' te omarmen. Geen van beide bedrijven sloot zich bij de schikkingsvoorwaarden aan. ### Wat betekent dit voor media monitoring in Nederland? Deze ontwikkelingen in de VS kunnen ook gevolgen hebben voor Europa. De Europese Unie heeft met de Digital Services Act (DSA) al regels voor online platforms, waaronder verplichtingen om minderjarigen te beschermen. Als Californië zijn wet kan handhaven, kan dat een precedent scheppen voor strengere regelgeving wereldwijd. Voor jou als media monitoring professional is het belangrijk om te volgen hoe platforms omgaan met deze druk. Als zij hun algoritmes aanpassen, kan dat invloed hebben op de zichtbaarheid van merken en berichten. Het is dus zaak om de ontwikkelingen rondom AB 1709 en de rechtszaken nauwlettend in de gaten te houden. - **Platforms:** Google (YouTube), Meta (Instagram, Facebook), TikTok - **Wet:** AB 1709, verbiedt verslavende functies voor gebruikers onder 16 - **Ingangsdatum:** 1 januari 2027 - **Schikking Meta:** 17 miljard dollar (ongeveer 15,6 miljard euro) Wil je op de hoogte blijven van dit soort ontwikkelingen? Houd onze blog in de gaten voor meer analyses en nieuws over media monitoring.