Grootste social media-bedrijven vechten nieuwe jeugdwet aan

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 15 en je scrollt eindeloos door TikTok. De ene na de andere video, automatisch afgespeeld. Verslavend? Ja. En Californië wil daar iets aan doen. Maar Google, Meta en TikTok zijn het daar niet mee eens. Ze hebben woensdag juridische stappen ondernomen tegen de staat Californië. De wet, AB 1709 genaamd, gaat in op 1 januari 2027. Vanaf dan mogen platforms geen 'verslavende functies' meer aanbieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, autoplay en een feed die je blijft trekken. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om verslaving te stimuleren. ### Waarom deze wet er komt Steeds meer onderzoek wijst op de negatieve effecten van social media op jongeren. Verslaving, slechte slaap, concentratieproblemen. Californië wil met deze wet een grens trekken. Maar de techgiganten zien dat anders. ### De argumenten van de platforms Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet die platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor gebruikerscontent. Volgens Google is autoplay juist handig: het stelt gebruikers in staat om content achter elkaar te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. En gepersonaliseerde aanbevelingen? Die zorgen er volgens het bedrijf juist voor dat jongeren relevante en leeftijdsgeschikte content zien. Meta voegt daaraan toe dat hun diensten miljarden mensen wereldwijd met elkaar verbinden. Als personalisatie en autoplay verboden worden, zou het voor hen onmogelijk worden om überhaupt nog met minderjarigen te communiceren, zo stellen ze. ### Een tegengeluid Lennon Torres, directeur bij de Heat Initiative, is het daar niet mee eens. Torres was vroeger zelf kind-influencer en werkte mee aan de wet om zorgen over de Eerste Amendement weg te nemen. "Ze doen alsof het om vrije meningsuiting gaat, maar het echte probleem is een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat gevaarlijk is," zegt Torres. ### Wat betekent dit voor Nederland? Deze rechtszaak speelt zich af in de VS, maar de discussie over verslavende social media is universeel. In Nederland groeit de aandacht voor de impact van platforms op jongeren. De Europese Unie heeft met de Digital Services Act al stappen gezet, maar wetgeving zoals in Californië zou ook hier navolging kunnen krijgen. ### En nu? Het kantoor van de Californische procureur-generaal heeft laten weten de aanklachten te bestuderen. "Wij zetten ons in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen," aldus een verklaring. Ondertussen blijft de vraag: hoe ver mogen platforms gaan om hun gebruikers te binden? En belangrijker nog: hoe beschermen we jongeren zonder hun toegang tot informatie te beperken? De komende rechtszaak kan weleens richtinggevend zijn voor de hele wereld.