Gaan Google, Meta en TikTok te ver met hun rechtszaak tegen jeugdwet?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je sociale media feed is één eindeloze stroom van filmpjes die je aandacht vasthouden. Verslavend? Ja. En Californië wil daar iets aan doen. Maar de grote techbedrijven vechten terug. Google, Meta en TikTok hebben deze week rechtszaken aangespannen tegen de staat Californië om een nieuwe wet tegen te houden. Die wet, AB 1709, moet jongeren onder de 16 beschermen tegen verslavende functies zoals infinite scroll en autoplay. De bedrijven zeggen dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Maar wat betekent dit voor jou als professional in media monitoring? Laten we eens kijken. ### Wat staat er in de wet? De wet, die op 1 januari 2027 ingaat, verbiedt platforms om aan gebruikers onder de 16 zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die is ontworpen om je zo lang mogelijk op het platform te houden. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om dwangmatig gebruik te stimuleren. Platforms moeten 'redelijke maatregelen' nemen om te voorkomen dat jongeren deze functies krijgen. ### Waarom vechten de bedrijven terug? Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun vrijheid van meningsuiting beperkt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Volgens Google is autoplay juist handig: het stelt gebruikers in staat om content achter elkaar te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. En gepersonaliseerde aanbevelingen zorgen ervoor dat jongeren leeftijdsgeschikte content zien. Meta voegt daaraan toe dat de wet het onmogelijk zou maken om überhaupt nog met minderjarigen te communiceren. ### Een tegengeluid Lennon Torres, directeur bij de Heat Initiative, is het daar niet mee eens. Torres, zelf een voormalig kind-influencer, werkte mee aan de wet om zorgen over de Eerste Amendement weg te nemen. 'Ze doen alsof het een strijd voor vrije meningsuiting is, maar het gaat eigenlijk om een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat riskant is,' zegt Torres. > 'Ze doen alsof het een strijd voor vrije meningsuiting is, maar het gaat eigenlijk om een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat riskant is.' ### Wat betekent dit voor media monitoring? Als je je bezighoudt met media monitoring, is deze zaak relevant. Het laat zien hoe wetgeving en technologie op elkaar botsen. Als de wet standhoudt, kunnen platforms gedwongen worden om hun algoritmes aan te passen. Dat kan invloed hebben op hoe content wordt verspreid en hoe merken hun doelgroepen bereiken. Ook kan het leiden tot meer transparantie over hoe algoritmes werken. Voor monitoringsprofessionals is het belangrijk om deze ontwikkelingen te volgen, want ze kunnen de manier waarop je sociale media analyseert veranderen. ### Een schikking van 17 miljard euro Meta schikte in augustus een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren voor 17 miljard euro. Zonder schuld te bekennen. Als onderdeel van die schikking beloofde Meta om de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur. Ook blokkeert het bedrijf 's nachts en tijdens schooluren de toegang, en tieners kunnen een feed zonder algoritme kiezen of autoplay uitzetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit voorbeeld te volgen, maar die deden dat niet. ### Wat nu? Het kantoor van de Californische procureur-generaal Rob Bonta heeft laten weten de rechtszaken te bestuderen. 'Wij zetten ons in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen,' aldus een verklaring. De komende maanden zal blijken of de wet standhoudt of wordt tegengehouden. Voor jou als professional is het zaak om de ontwikkelingen te volgen, want de uitkomst kan de sociale mediasector blijvend veranderen.