Grote techbedrijven vechten om verslavende feeds voor tieners

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 15 en je social media feed blijft maar doorgaan. Oneindig scrollen, video's die automatisch starten, en een algoritme dat precies weet wat je leuk vindt. Californië wil daar paal en perk aan stellen, maar Google, Meta en TikTok liggen dwars. Woensdag spanden ze een rechtszaak aan tegen de Californische procureur-generaal Rob Bonta. ### Waar gaat die wet over? De wet, genaamd AB 1709, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dan mogen platforms geen "verslavende functies" meer aanbieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan eindeloos scrollen, automatisch afspelen en een feed die je verslaafd maakt. De wet noemt zulke functies "psychologisch uitbuitend" en bedoeld om de betrokkenheid te maximaliseren, wat leidt tot dwangmatig gebruik. ### Waarom klagen de bedrijven aan? De bedrijven vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Volgens critici geeft Section 230 platforms te veel immuniteit. Google zegt in zijn rechtszaak dat zijn dochteronderneming YouTube aanbevelingen personaliseert om jonge gebruikers inhoud te bieden die relevant is voor hun interesses en passend bij hun leeftijd en ontwikkeling. Autoplay zou gebruikers helpen om inhoud ononderbroken en opeenvolgend te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. "De verboden van AB 1709 op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden de inspanningen van YouTube om veilige, verantwoorde en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 dwarsbomen", aldus de rechtszaak. Meta stelt dat zijn diensten "miljarden mensen over de hele wereld in staat stellen ideeën te delen, steun te bieden en belangrijke onderwerpen te bespreken". Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou "het voor Meta onwettig maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden", aldus het bedrijf. ### Tegenstanders slaan terug Lennon Torres, directeur van de belangenorganisatie Heat Initiative, verwerpt de argumenten van de bedrijven. Torres, een voormalige kinderinfluencer, werkte samen met de auteur van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt", zegt Torres. > "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt." – Lennon Torres Het kantoor van de Californische procureur-generaal liet aan Reuters weten de rechtszaken te bestuderen. "Ons kantoor zet zich in om de verstandige wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen", aldus een verklaring. ### Eerder schikte Meta al voor 17 miljard dollar In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor 17 miljard dollar (ongeveer 15,6 miljard euro). Meta gaf geen schuld of aansprakelijkheid toe. Als onderdeel van de schikking stemde Meta ermee in om de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur. Ook blokkeert het bedrijf 's nachts en tijdens schooluren de toegang tot beide platforms. Tieners krijgen de optie om een standaardfeed zonder algoritme te gebruiken en om autoplay uit te schakelen. Meta deed ook een oproep aan YouTube en TikTok om een nieuwe "industriestandaard" over te nemen. Geen van beide bedrijven sloot zich echter bij de schikking aan. ### Wat betekent dit voor jou? Deze rechtszaak laat zien hoe lastig het is om kinderen online te beschermen zonder de vrijheid van meningsuiting aan te tasten. Als media monitoring professional is het belangrijk om deze ontwikkeling te volgen. Het kan namelijk invloed hebben op hoe platforms omgaan met jongeren en welke regels er in de toekomst komen. Voorlopig is het afwachten hoe de rechter oordeelt.