Grote techbedrijven vechten om verslavende social media

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 14 en je social media feed houdt je urenlang vast. Leuk voor de platforms, minder leuk voor jou. Daarom wil Californië iets doen aan die verslavende trucjes. Maar Google, Meta en TikTok zijn het daar niet mee eens. Ze hebben woensdag juridische stappen ondernomen tegen de staat. Wat is er aan de hand? ### De wet die jongeren moet beschermen Vanaf 1 januari 2027 moet het voor platforms verboden zijn om jongeren onder de 16 'verslavende functies' aan te bieden. Denk aan eindeloos scrollen, automatisch afspelen en een feed die je blijft trekken. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om verslavend gedrag te stimuleren. Klinkt logisch, toch? De platforms vinden het maar niets. ### Het verweer van de platforms Google, Meta en TikTok zeggen dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor wat gebruikers plaatsen. Volgens Google is het personaliseren van aanbevelingen juist bedoeld om jongeren relevante en veilige content te tonen. Autoplay zou helpen om video's achter elkaar te kijken, zoals een playlist. Meta voegt daaraan toe dat de wet het onmogelijk maakt om jongeren nog iets te laten zien. ### Een kritische stem Lennon Torres van de Heat Initiative is het daar niet mee eens. Torres was vroeger zelf kind-influencer en werkte mee aan de wet. "Ze doen alsof het om vrije meningsuiting gaat, maar het echte probleem is een verdienmodel dat kinderen verslaafd houdt, zelfs als dat gevaarlijk is," zegt Torres. > "Ze doen alsof het om vrije meningsuiting gaat, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat riskant is." – Lennon Torres ### Wat betekent dit voor Nederland? Hoewel deze rechtszaak in Californië speelt, kan de uitkomst ook hier invloed hebben. De Europese Unie heeft al strengere regels voor online platforms, zoals de Digital Services Act. Als grote spelers zich verzetten tegen dit soort wetten, kan dat een signaal zijn voor wetgevers wereldwijd. In Nederland houden organisaties zoals het NICAM toezicht op mediawijsheid en zouden ze baat hebben bij duidelijke regels. Bedrijven die media monitoring tools gebruiken, letten dan ook op hoe platforms omgaan met jongeren en welke maatregelen ze nemen. ### Eerder schikking en oproep Meta schikte in augustus al een zaak over jeugdveiligheid voor 17 miljard dollar (omgerekend ongeveer 15,6 miljard euro). Zonder schuld te bekennen, beloofde het bedrijf onder meer dat tieners maximaal twee uur per dag op Instagram en Facebook mogen doorbrengen. Ook komt er een optie voor een feed zonder algoritme en kunnen tieners autoplay uitzetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit voorbeeld te volgen, maar die deden dat niet. De bal ligt nu bij de rechter. Wordt het een overwinning voor de jeugd of voor de techgiganten? Wij houden het voor je in de gaten.