Grote techbedrijven vechten tegen sociale mediawet: wat staat er op het spel?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je scrolt eindeloos door je favoriete app. Herkenbaar? Daar willen sommige wetgevers iets aan doen. Maar techgiganten slaan terug. Google, Meta en TikTok hebben onlangs drie afzonderlijke rechtszaken aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze willen een wet tegenhouden die social mediaverslaving onder jongeren moet verminderen. Wat betekent dat voor jou als professional in media monitoring? ### Waar gaat de wet over? De wet, genaamd AB 1709, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dan mogen platforms geen "verslavende functies" meer aanbieden aan gebruikers onder de 16 jaar. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die je blijft trekken. De wet noemt zulke functies "psychologisch uitbuitend" en bedoeld om de betrokkenheid te maximaliseren, wat leidt tot dwangmatig gebruik. De platforms moeten ook "redelijke maatregelen" nemen om te voorkomen dat jonge gebruikers deze functies krijgen. ### Het verweer van de techgiganten Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een bepaling uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Google stelt dat YouTube juist gepersonaliseerde aanbevelingen gebruikt om jongeren relevante en leeftijdsgeschikte content te bieden. Autoplay zou helpen om content achter elkaar te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. Meta voegt daaraan toe dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën uit te wisselen en steun te bieden. Als je gepersonaliseerde feeds en autoplay verbiedt, "maak je het voor Meta onwettig om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden", aldus het bedrijf. ### Een alternatieve kijk Lennon Torres, directeur van de belangenorganisatie Heat Initiative, is het daar niet mee eens. Torres was vroeger zelf een kind-influencer en werkte met de opsteller van de wet samen om zorgen over de Eerste Amendement weg te nemen. Torres zegt: "Ze framen dit als een vrijheidsstrijd, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat risico's met zich meebrengt." Volgens Torres draait het dus niet om vrije meningsuiting, maar om een businessmodel dat kinderen verslaafd houdt. ### Eerder dit jaar: een schikking van 17 miljard euro In augustus trof Meta een schikking van 17 miljard euro in een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media. Meta gaf geen schuld toe, maar beloofde wel maatregelen. Zo beperkt het bedrijf de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook tot twee uur. Ook blokkeert het toegang 's nachts en tijdens schooluren. Tieners krijgen de optie om standaard een niet-algoritmische feed te gebruiken en om autoplay uit te zetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit voorbeeld te volgen, maar geen van beide bedrijven deed mee aan de schikking. ### Wat betekent dit voor media monitoring? Deze rechtszaken laten zien dat de regels rond sociale media steeds strenger worden. Als professional in media monitoring is het belangrijk om te weten hoe platforms omgaan met verslavende functies en welke maatregelen ze nemen om jongeren te beschermen. Houd de ontwikkelingen in de gaten, want de uitkomst kan invloed hebben op hoe jij sociale media analyseert en monitort. Wil je op de hoogte blijven? Volg dan onze updates over dit onderwerp.