Grote techbedrijven vechten nieuwe jeugdwet aan: wat betekent dit voor jou?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent een tiener en je sociale media-feed stopt nooit. Je blijft scrollen, video's blijven automatisch afspelen en voor je het weet ben je uren verder. Dat is precies waar Californië iets aan wil doen. Maar Google, Meta en TikTok zijn het daar niet mee eens. Ze hebben woensdag drie afzonderlijke rechtszaken aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. ### Waar gaat die wet over? De wet, genaamd AB 1709, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dan is het platforms verboden om zogenaamde 'verslavende functies' aan te bieden aan gebruikers onder de 16 jaar. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die erop gericht is om je zo lang mogelijk op het platform te houden. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om obsessief gebruik te stimuleren. Daarnaast moeten platforms 'redelijke maatregelen' nemen om ervoor te zorgen dat jonge gebruikers deze functies niet krijgen voorgeschoteld. Klinkt logisch, toch? Maar de techgiganten zien dat anders. ### De argumenten van de bedrijven Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud die door gebruikers wordt geplaatst. Critici zeggen juist dat Section 230 platforms te veel immuniteit geeft. Google stelt in zijn rechtszaak dat zijn dochteronderneming YouTube aanbevelingen personaliseert om jonge gebruikers inhoud te bieden die relevant is voor hun interesses en passend bij hun leeftijd en ontwikkelingsbehoeften. Autoplay zou gebruikers helpen om content zonder onderbrekingen te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. 'De verboden van AB 1709 op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden de inspanningen van YouTube om veilige, verantwoorde en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 jaar ondermijnen', aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten 'miljarden mensen over de hele wereld in staat stellen om ideeën uit te wisselen, steun te bieden en belangrijke onderwerpen te bespreken'. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou 'het voor Meta onwettig maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden', zo betoogt het bedrijf. ### Een tegengeluid Lennon Torres, directeur movement partnerships bij de belangenorganisatie Heat Initiative, is het niet eens met de bedrijven. Torres, een voormalig kind-influencer, werkte samen met de auteur van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. 'Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een bedrijfsmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt', zegt Torres. ### Wat betekent dit voor jou? De uitkomst van deze rechtszaken kan verstrekkende gevolgen hebben. Als de wet standhoudt, moeten sociale mediaplatforms in Californië hun algoritmes en functies aanpassen voor jonge gebruikers. Dat kan ook invloed hebben op hoe platforms wereldwijd opereren, omdat ze vaak één systeem gebruiken. Interessant is dat Meta in augustus een schikking trof van 17 miljard euro in een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media. Als onderdeel daarvan beloofde Meta om de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur, toegang 's nachts en tijdens schooluren te blokkeren, tieners de optie te geven om een standaardfeed zonder algoritme te gebruiken en autoplay uit te zetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit voorbeeld te volgen, maar geen van beide bedrijven deed dat. De procureur-generaal van Californië laat weten de rechtszaken te bestuderen en benadrukt zich in te zetten voor de bescherming van kinderen online. Wordt vervolgd. > 'Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een bedrijfsmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen.' – Lennon Torres