Grote techbedrijven klagen aan: waarom ze de nieuwe social media-wet willen blokkeren

Pieter Smit · 2026-11-05

### Waarom Google, Meta en TikTok naar de rechter stappen Stel je voor: je bent een tiener en je scrolt eindeloos door TikTok of Instagram. De ene na de andere video komt voorbij, en je blijft maar kijken. Precies dat gedrag willen ze in Californië aanpakken met een nieuwe wet. Maar nu spannen Google, Meta en TikTok samen een rechtszaak aan om die wet tegen te houden. Best heftig, toch? De wet, genaamd AB 1709, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dan mogen platforms geen "verslavende functies" meer aanbieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en feeds die je verslaafd maken. De wet noemt deze functies "psychologisch uitbuitend" en bedoeld om je zo lang mogelijk op het platform te houden. ### Wat de bedrijven zeggen Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor wat gebruikers plaatsen. Volgens critici geeft die wet platforms te veel vrijheid. Google zegt in zijn rechtszaak dat YouTube aanbevelingen personaliseert om jongeren inhoud te tonen die bij hun interesses en leeftijd past. Automatisch afspelen zou juist helpen om content achter elkaar te bekijken, zoals een playlist met educatieve video's. "De verboden van AB 1709 zouden YouTube's inspanningen om veilige en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 dwarsbomen", aldus het bedrijf. Meta voert aan dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën te delen en steun te bieden. Als gepersonaliseerde feeds en automatisch afspelen verboden worden, zou het voor Meta onmogelijk worden om überhaupt nog meningen aan minderjarigen te verspreiden, zo stelt het bedrijf. ### Tegenstanders: het gaat om geld, niet om vrije meningsuiting Lennon Torres, directeur bij de belangenorganisatie Heat Initiative, is het daar niet mee eens. Torres was vroeger zelf een kind-influencer en hielp mee aan de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat riskant is", zegt Torres. ### Een flinke schikking en een oproep aan de concurrentie In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren voor 17 miljard dollar. Meta gaf geen schuld toe, maar beloofde wel maatregelen. Zo mogen tieners nog maar twee uur per dag op Instagram en Facebook, geen toegang 's nachts en tijdens schooluren, en ze kunnen een feed zonder algoritme kiezen of automatisch afspelen uitzetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit voorbeeld te volgen en er een "industriestandaard" van te maken. Beide bedrijven deden dat niet. ### Wat betekent dit voor jou? Als je in Nederland woont, heeft deze wet direct geen invloed op jou. Maar het laat wel zien dat er wereldwijd wordt nagedacht over hoe social media jongeren beïnvloeden. Misschien zie je in de toekomst ook hier strengere regels. Voor nu is het vooral een interessante strijd tussen overheden en techgiganten. En wie weet, misschien verandert je feed er ooit door.