Google, Meta en TikTok klagen: wat als deze wet verdwijnt?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent onder de 16 en je scrolt door TikTok. Eindeloos. De ene video na de andere, automatisch afgespeeld. Precies dat wil Californië aanpakken met een nieuwe wet. En precies daarom spannen Google, Meta en TikTok nu een rechtszaak aan. Best interessant, toch? ### Waar gaat die wet eigenlijk over? De wet heet AB 1709. Vanaf 1 januari 2027 zou het platforms verbieden om zogenoemde "verslavende functies" aan te bieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die je blijft vasthouden. De wet noemt zulke functies "psychologisch uitbuitend". Ze zijn erop gericht om de betrokkenheid zo hoog mogelijk te maken, wat leidt tot dwangmatig gebruik. Klinkt heftig, en dat is ook de bedoeling van de wetgever. Platforms moeten bovendien "redelijke maatregelen" nemen zodat jonge gebruikers deze functies niet meer krijgen. Simpel gezegd: de wet wil dat kinderen niet eindeloos blijven hangen. ### Wat zeggen de bedrijven? Woensdag dienden Google, Meta en TikTok elk een rechtszaak in tegen Rob Bonta, de procureur-generaal van Californië. Hun argument? De wet schendt hun recht op vrije meningsuiting. Ook beroepen ze zich op Section 230, een federale bepaling uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Google stelt dat YouTube juist personaliseert om jonge kijkers relevante en leeftijdsgeschikte content te geven. Autoplay zou helpen om video's achter elkaar te bekijken, zoals een playlist met educatieve filmpjes. Meta zegt op zijn beurt dat een verbod op gepersonaliseerde feeds en autoplay het "onwettig zou maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden". Stevige taal, dus. ### En wat vindt de tegenpartij daarvan? Lennon Torres van de Heat Initiative is niet onder de indruk. Torres, zelf een voormalig kind-influencer, werkte mee aan de wet om zorgen over de vrije meningsuiting weg te nemen. > "Ze framen dit als een strijd om de vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat geld verdient aan kinderen laten scrollen, zelfs als dat ze in gevaar brengt." Dat zet de discussie in een ander daglicht. Gaat het hier om vrijheid, of om een businessmodel dat blijft draaien zolang kinderen blijven kijken? ### De eerdere schikking van Meta Interessant detail: in augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media. Het bedrag? Omgerekend zo'n 17 miljard euro. Meta gaf daarbij geen schuld toe. Als onderdeel van die schikking beloofde Meta wel een paar flinke maatregelen: - Tieners maximaal twee uur per dag op Instagram en Facebook laten doorbrengen - Geen toegang tot beide platforms 's nachts en tijdens schooluren - Tieners de optie geven voor een standaardfeed zonder algoritme - Tieners de mogelijkheid geven om autoplay uit te zetten Meta riep YouTube en TikTok op om dit als nieuwe "industriestandaard" over te nemen. Geen van beide bedrijven deed dat. ### Wat betekent dit voor Nederland? Deze rechtszaak speelt zich af in Californië, maar de discussie is universeel. Ook in Nederland groeit de zorg over schermtijd en verslavende algoritmes bij jongeren. De Europese Unie heeft met de Digital Services Act al stappen gezet richting meer bescherming van minderjarigen. Toch blijft de vraag hangen: hoe ver mag een overheid gaan om kinderen online te beschermen, zonder de vrije meningsuiting van platforms aan te tasten? En belangrijker nog, wie betaalt de rekening als het misgaat? Het kantoor van de procureur-generaal liet aan persbureau Reuters weten de rechtszaken te bestuderen. "Ons kantoor zet zich in om de nuchtere wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen", klonk het. Wordt vervolgd, dus. En of je nu ouder, maker of gewoon nieuwsgierig bent: dit is een verhaal om in de gaten te houden.