Google, Meta en TikTok vechten jeugdwet aan: wat staat er op het spel?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 14 en je scrolt door je feed. Eindeloos, video na video. Precies dat gedrag wil Californië aanpakken met een nieuwe wet. Maar drie van de grootste techbedrijven ter wereld liggen nu dwars. Google, Meta en TikTok hebben woensdag alle drie een rechtszaak aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze willen voorkomen dat de wet ingaat. ### Wat staat er in die wet? De wet, met de weinig spannende naam AB 1709, gaat op 1 januari 2027 in. Vanaf dat moment mogen platforms geen "verslavende functies" meer aanbieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, autoplay en een feed die je blijft voeden met nieuwe content. De wet noemt zulke functies "psychologisch uitbuitend". Ze zijn erop gericht om de betrokkenheid zo hoog mogelijk te maken, met dwangmatig gebruik als gevolg. Best heftig, als je er zo over nadenkt. Platforms moeten ook "redelijke maatregelen" nemen zodat jonge gebruikers deze functies niet meer te zien krijgen. ### Het verweer van de techgiganten De bedrijven vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een bepaling uit een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor content van gebruikers. Google zegt in zijn rechtszaak dat dochterbedrijf YouTube aanbevelingen personaliseert om jonge kijkers juist passende en leeftijdsgeschikte content te geven. Autoplay zou gebruikers helpen om content zonder onderbreking te bekijken, als een playlist met educatieve video's. > "Ze framen dit als een strijd om vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt." — Lennon Torres, Heat Initiative Meta gooit het over een andere boeg. Het bedrijf stelt dat zijn diensten miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën te delen en belangrijke onderwerpen te bespreken. Een verbod op gepersonaliseerde feeds en autoplay zou het Meta "onmogelijk maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden", zo luidt het argument. ### Niet iedereen is overtuigd Lennon Torres van de belangenorganisatie Heat Initiative veegt die argumenten van tafel. Torres, zelf een voormalig kind-influencer, werkte met de opsteller van de wet samen om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. De procureur-generaal van Californië laat aan persbureau Reuters weten de rechtszaken te bestuderen. "Ons kantoor blijft zich inzetten voor de verdediging van de nuchtere wetten van Californië om kinderen online te beschermen," klinkt het in een verklaring. ### Een schikking van 17 miljard euro Interessant detail: in augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor maar liefst 17 miljard euro. Schuld of aansprakelijkheid erkende het bedrijf daarbij niet. Als onderdeel van die schikking beloofde Meta wel een flink pakket maatregelen: - Tieners mogen maximaal twee uur per dag op Instagram en Facebook doorbrengen - Geen toegang tot beide platforms 's nachts en tijdens schooluren - Tieners kunnen standaard een feed zonder algoritme kiezen - Tieners kunnen autoplay uitzetten Meta riep YouTube en TikTok op om dit als nieuwe "industriestandaard" over te nemen. Geen van beide bedrijven deed dat. ### Wat betekent dit voor jou? Deze rechtszaak raakt niet alleen Californië. Het is een principekwestie die wereldwijd navolging kan krijgen. Als de wet standhoudt, kan dat andere overheden inspireren om vergelijkbare regels in te voeren. En als de techbedrijven winnen, wordt het lastiger om verslavende functies via de rechter aan te pakken. Voor iedereen die met media monitoring en jeugdbeleid bezig is, is dit een dossier om in de gaten te houden. De uitspraak kan de manier waarop platforms met jonge gebruikers omgaan flink veranderen. Wordt vervolgd.