Google, Meta en TikTok vechten jeugdwet aan: wat staat er op het spel?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 15 en je scrolt door je feed. Oneindig. Autoplay. De volgende video begint voordat je er erg in hebt. Precies dat gedrag wil Californië aanpakken — en daar zijn drie van de grootste techbedrijven het duidelijk niet mee eens. Google, Meta en TikTok hebben deze week elk een rechtszaak aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze willen voorkomen dat wetsvoorstel AB 1709 ingaat. En dat is best een opmerkelijke move, want de wet is juist bedoeld om jonge gebruikers te beschermen. ### Waar gaat die wet eigenlijk over? Vanaf 1 januari 2027 zou AB 1709 platforms verbieden om zogenoemde "verslavende functies" aan te bieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, autoplay en een feed die erop is gebouwd om je zo lang mogelijk te laten blijven. De wet noemt zulke functies "psychologisch uitbuitend". Sterke taal, maar niet onterecht als je kijkt naar hoe algoritmes werken. Platforms moeten ook "redelijke maatregelen" nemen om te zorgen dat minderjarigen deze functies niet meer te zien krijgen. ### Het verweer: vrijheid van meningsuiting De bedrijven gooien het over een andere boeg. Volgens hen schendt de wet hun recht op vrije meningsuiting. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse regel uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor wat gebruikers plaatsen. Google stelt dat YouTube juist personaliseert om jonge kijkers passende en leerzame content te bieden. Autoplay zou gebruikers helpen om content op een rustige manier achter elkaar te bekijken — als een playlist met educatieve video's. Meta voegt daar aan toe dat het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay het "onwettig zou maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden". Klinkt zwaar, maar het is vooral een juridische framing. ### Wat critici terugzeggen Lennon Torres van de Heat Initiative prikt door die framing heen. Torres was vroeger zelf kind-influencer en werkte mee aan het wetsvoorstel om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. > "Ze framen dit als een strijd om vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat profiteert van kinderen die blijven scrollen — zelfs als dat hen in gevaar brengt." Die quote zet de discussie in een ander licht. Het gaat niet om censorship, maar om een businessmodel. ### Een schikking van 17 miljard dollar Even terug in de tijd: in augustus schikte Meta een zaak rond jeugdveiligheid en verslaving voor 17 miljard dollar (omgerekend zo'n €15,7 miljard). Meta gaf daarbij geen schuld toe, maar stemde wel in met flinke maatregelen: - Tieners maximaal twee uur per dag op Instagram en Facebook - Geen toegang 's nachts en tijdens schooluren - Een standaardfeed zonder algoritme als optie - Autoplay uitzetten mogelijk maken Meta riep YouTube en TikTok op om dit als "nieuwe industriestandaard" over te nemen. Geen van beide bedrijven deed dat. ### Wat betekent dit voor jou? De rechtszaken zijn nog maar net begonnen. Het kantoor van de procureur-generaal liet weten de stukken te bestuderen en "Californië's nuchtere wetten ter bescherming van kinderen online" te zullen verdedigen. Toch is de kern duidelijk: hoe ver mag een platform gaan om aandacht vast te houden? En belangrijker nog — wie beschermt de jongste gebruikers als de bedrijven zelf liever niets veranderen? De komende maanden worden bepalend. En eerlijk? Dit is een discussie die ook in Nederland gevoerd gaat worden.