Google, Meta en TikTok vechten nieuwe jeugdwet aan: wat staat er op het spel?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 15 en je scrolt eindeloos door TikTok. De ene na de andere video, allemaal precies wat je interessant vindt. Verslavend? Ja. En Californië wil daar iets aan doen. Maar de grote techbedrijven zijn het daar niet mee eens. Google, Meta en TikTok hebben woensdag drie afzonderlijke rechtszaken aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze willen voorkomen dat een nieuwe wet ingaat die sociale media verslavend maakt voor jongeren onder de 16. ### Waar gaat die wet over? De wet, genaamd AB 1709, treedt op 1 januari 2027 in werking. Vanaf dan is het platforms verboden om "een verslavende functie" aan te bieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die is ontworpen om je zo lang mogelijk op het platform te houden. De wet noemt zulke functies "psychologisch uitbuitend" en bedoeld om dwangmatig gebruik te stimuleren. Platforms moeten "redelijke maatregelen" nemen om te voorkomen dat jonge gebruikers deze functies krijgen. ### Het verweer van de techgiganten Google, Meta en TikTok vinden dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud van gebruikers. Volgens critici geeft Section 230 platforms te veel immuniteit. Google stelt in zijn rechtszaak dat zijn dochteronderneming YouTube aanbevelingen personaliseert om jonge gebruikers relevante en leeftijdsgeschikte content te bieden. Autoplay zou juist helpen om content uninterrupted en sequentieel te bekijken, zoals een afspeellijst met educatieve video's. "De verboden op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden YouTube's inspanningen om veilige, verantwoorde en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 frustreren," aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten "miljarden mensen wereldwijd in staat stellen ideeën te delen, steun te bieden en belangrijke onderwerpen te bespreken." Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou het "onwettig maken voor Meta om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden," zo betoogt het bedrijf. ### Een alternatieve kijk Lennon Torres, directeur movement partnerships bij de belangenorganisatie Heat Initiative, veegt de argumenten van de techbedrijven van tafel. Torres, een voormalig kind-influencer, werkte samen met de indiener van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt," zegt Torres. > "Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een businessmodel dat winst maakt door kinderen te laten scrollen, zelfs als dat hen in gevaar brengt." – Lennon Torres, Heat Initiative ### Wat betekent dit voor Nederland? Hoewel deze rechtszaak zich in Californië afspeelt, kan de uitkomst ook gevolgen hebben voor Europa. De EU heeft al strengere regels voor online platforms, zoals de Digital Services Act (DSA). Als Californië deze wet weet te handhaven, kan dat andere landen inspireren om soortgelijke maatregelen te nemen. In Nederland groeit de bezorgdheid over de impact van sociale media op jongeren. Staatssecretaris Alexandra van Huffelen heeft zich uitgesproken voor strengere Europese regels om kinderen online te beschermen. ### De reactie van Californië Het kantoor van de procureur-generaal van Californië liet aan Reuters weten de rechtszaken te bestuderen. "Ons kantoor zet zich in om de commonsense wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen," aldus een verklaring. ### Een duur akkoord In augustus trof Meta een schikking van 17 miljard dollar in een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media. Meta gaf geen schuld toe. Als onderdeel van de schikking beloofde het bedrijf onder meer de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur, toegang 's nachts en tijdens schooluren te blokkeren, tieners de optie te geven voor een standaard niet-algoritmische feed en autoplay uit te zetten. Meta riep YouTube en TikTok op om dit "nieuwe industriestandaard" over te nemen, maar geen van beide bedrijven deed dat. De vraag is nu: gaan deze drie techgiganten de wet tegenhouden, of zal Californië zijn zin doordrijven? Wat denk jij? Laat het weten in de reacties.