Gaat deze Californische wet social media voorgoed veranderen?

Pieter Smit · 2026-11-05

Stel je voor: je bent 15 en je scrollt eindeloos door TikTok. De ene na de andere video, automatisch afgespeeld. Herkenbaar? Californië wil daar paal en perk aan stellen met een nieuwe wet. Maar Google, Meta en TikTok vechten die wet nu aan. Wat betekent dat voor de toekomst van sociale media? En wat betekent het voor jou als professional in media monitoring? ### De wet die social media moet temmen De wet, AB 1709 genaamd, gaat in op 1 januari 2027. Vanaf dan mogen platforms geen 'verslavende functies' meer aanbieden aan gebruikers onder de 16. Denk aan oneindig scrollen, automatisch afspelen en een feed die je verslaafd maakt. De wet noemt deze functies 'psychologisch uitbuitend' en bedoeld om de betrokkenheid te maximaliseren, wat leidt tot dwangmatig gebruik. De platforms moeten 'redelijke maatregelen' nemen om te voorkomen dat jongeren deze functies krijgen. ### De juridische strijd Google, Meta en TikTok hebben woensdag elk een rechtszaak aangespannen tegen de procureur-generaal van Californië, Rob Bonta. Ze beweren dat de wet hun recht op vrije meningsuiting schendt, evenals Section 230, een federale wet uit 1996 die online platforms beschermt tegen aansprakelijkheid voor door gebruikers geplaatste inhoud. Google stelt dat zijn dochteronderneming YouTube aanbevelingen personaliseert om jonge gebruikers inhoud te bieden die relevant is voor hun interesses en passend bij hun leeftijd en ontwikkelingsbehoeften. Autoplay helpt gebruikers volgens Google om inhoud ononderbroken en opeenvolgend te bekijken, zoals een afspeellijst met educatieve video's. 'De verboden van AB 1709 op gepersonaliseerde aanbevelingen en autoplay zouden de inspanningen van YouTube om veilige, verantwoorde en verrijkende ervaringen te bieden aan gebruikers onder de 16 frustreren', aldus de rechtszaak. Meta voert aan dat zijn diensten 'miljarden mensen over de hele wereld in staat stellen ideeën uit te wisselen, steun te bieden en belangrijke onderwerpen te bespreken'. Het verbieden van gepersonaliseerde feeds en autoplay zou 'het voor Meta onwettig maken om überhaupt meningen aan minderjarigen te verspreiden', zo betoogt het bedrijf. ### Tegenstanders: 'Het gaat om een verdienmodel' Lennon Torres, directeur movement partnerships bij de belangenorganisatie Heat Initiative, verwerpt de argumenten van de bedrijven. Torres, een voormalig kind-influencer, werkte samen met de auteur van de wet om zorgen over het Eerste Amendement weg te nemen. 'Ze framen dit als een strijd voor vrije meningsuiting, maar wat echt op het spel staat is een verdienmodel dat profiteert van het aan het scrollen houden van kinderen, zelfs als dat hen in gevaar brengt', zegt Torres. ### Reactie van de autoriteiten Het kantoor van de procureur-generaal van Californië laat aan persbureau Reuters weten de rechtszaken te bestuderen. 'Ons kantoor is vastbesloten de verstandige wetten van Californië te verdedigen om kinderen online te beschermen', aldus een verklaring. ### Eerdere schikking en oproep aan concurrenten In augustus schikte Meta een zaak over de veiligheid en verslaving van jongeren op sociale media voor 17 miljard dollar (omgerekend ongeveer 15,6 miljard euro), zonder schuld of aansprakelijkheid te erkennen. Als onderdeel van die schikking beloofde Meta onder meer: - de dagelijkse tijd van tieners op Instagram en Facebook te beperken tot twee uur; - toegang tot beide platforms 's nachts en tijdens schooluren te blokkeren; - tieners de mogelijkheid te geven een standaardfeed zonder algoritme te maken; - tieners de optie te geven autoplay uit te zetten. Meta riep YouTube en TikTok op om deze normen over te nemen, maar geen van beide bedrijven deed dat. ### Wat betekent dit voor jou? Deze ontwikkelingen zijn relevant voor iedereen die zich bezighoudt met media monitoring. Als de wet standhoudt, kan dat de manier waarop jongeren sociale media gebruiken ingrijpend veranderen. Dat heeft gevolgen voor de gegevens die je analyseert en de trends die je volgt. Blijf de rechtszaken dus op de voet volgen. Wij houden je op de hoogte.